|
سرطان چیست؟ سرطان وقتی ایجاد می شودکه (به دلیل ناشناخته )سلول های بدن بدون کنترل یا دستور تقسیم شوند. بدن ازانواع سلولها ساخته شده است که به طورطبیعی رشد می کنند،تقسیم می شوند وزمانی که بدن نیازدارد سلولهای بیشتری تولید می کنند.سرطان وقتی اتفاق می افتدکه سلولها حتی زمانی که سلولهای جدید موردنیازبدن نیست ،تقسیم می شوند.تجمع سلولهای زیادی ممکن است توده ای ایجاد کندکه می تواندبه دوشکل زیرباشد: 1-خوش خیم (غیرسرطانی )تومورهای خوش خیم به ندرت تهدید کننده زندگی هستندوبه سایرنقاط بدن انتشار پیدا نمی کنند.اغلب می توان آنهاراخارج کردومعمولا برگشت نمی کنند. 2-بدخیم (سرطانی):تومورهای بدخیم می توانند به بافتهای اطراف تهاجم پیداکنند وبه آنها آسیب رسانده وتخریب نمایند.همچنین می توانند به سایرنقاط بدن انتشاریابند. سرطانها به چند دسته تقسیم می شوند: 1-کارسینوما: سرطانی است که از سلول های اپیتلیال (سلول های پوششی که از اعضا محافظت می کنند ) منشا می گیرند.کارسینوماها ممکن است به بافتها وارگانهای اطراف تهاجم پیدا کنند و می توانند به غدد لنفاوی وسایر مناطق بدن متاستاز دهند .شایعترین شکل سرطان ها دراین گروه سرطان پستان ،پروستات ،ریه وکولون است . 2-سارکوما: یک نوع از تومورهای بدخیم استخوان وبافت نرم (چربی ،عضله ،عروق خونی ،اعصاب ودیگر بافتهای همبندی )است شایعترین شکل سارکوماها ،لیومیوسارکوما ،لیپوسارکوما واستئوسارکوماهستند. 3-لنفوما:لنفوم یک سرطان دستگاه لنفاوی است که در کل بدن وجود دارد وبنابراین می تواند هر قسمتی را درگیر کند .دو شکل اصلی ان شامل لنفوم غیر هوچکین که با رشد کنترل نشده سلول های خونی سفید شروع می شود ولنفوم هوچکین که دران سلول های غدد لنفاوی سرطانی می شوند. 4-لوسمی : لوسمی یک سرطان سلول های سفید خونی ومغز استخوان (بافتی که سلول های خونی را می سازد) است .زیرگروه های خیلی زیادی دارد که شایعترین انها لوسمی لنفوسیتیک ولوسمی لنفوسیتیک مزمن است . عوامل خطر ابتلا به سرطان وچگونگی کاهش آنها گرچه معلوم نیست چراسرطان رخ می دهد اما ثابت شده که عوامل خاصی شانس ابتلا به این بیماری راافزایش می دهند.به این مواردعوامل خطر سرطان می گویند که 4دسته گسترده هستند.دربعضی سرطانهاعوامل خطر متفاوت ممکن است بایکدیگرعمل کرده وباعث افزایش خطرسرطان شوند 1-عوامل رفتاری یامربوط به شیوه زندگی عواملی که دراین گروه قراردارند مواردی هستند که می توان بیشترین کنترل رابرآنها داشت .با دنبال کردن این دستورات به طور قابل توجهی می توان خطر ابتلا به سرطان راکاهش داد. · سیگارنکشید.ثابت شده که سیگارومحصولات آن مستقیما باانواع زیادی ازسرطانهادرارتباطند.
· ازاشعه مضر فرابنفش پرهیز کنید.اشعه فرابنفش ازخورشید وسایرمنابع مثل لامپهای مولد اشعه فرابنفش که برای برنزه شدن استفاده می شوند سبب پیری زودرس پوست وآسیب به آن می شوند که می تواندمنجربه سرطان پوست گردد. -درمعرض نورآفتاب قرارنگیریدبخصوص درزمانی که اشعه فرابنفش قویتراست که درطی تابستان درحدود ساعت 11-15می باشد.یک قانون کلی اینست که ازآفتاب پرهیزکنیدوقتی که سایه شما ازخودتان کوتاهتراست .
- ازضدآفتاب باSPF حداقل 15 وبالاتر استفاده کنید. -لباس هایی بپوشیدکه جلوی تابش مستقیم اشعه خورشید به پوست رابگیرد به طورمثال کلاه ،بلوزهای آستین بلند ورنگهای تیره که ازالیاف متراکم بافته شده باشد. · یک رژیم غذایی سالم داشته باشید رژیم غذایی نامناسب ،عدم تحرک بدنی به میزان کافی وافزایش وزن خطرابتلابه چندسرطان راافزایش میدهد بداشتن یک رژیم غذایی سالم ،داشتن فعالیت بدنی ونگه داشتن وزن درحدنرمال خطرسرطان راکاهش می دهد بنابراین : - مقدارزیادی میوه وسبزیجات ،غلات وحبوبات بخورید سعی کنید5وعده یابیشترسبزی ومیوه استفاده کنید.
  - گوشت ولبنبات کم چربی مصرف کنید. - ازمصرف زیادگوشت قرمزوگوشتهای فرآوری شده پرهیزکنید - وزن خودرادرحد طبیعی نگه دارید BMI=20-25) - حداقل 5روزدرهفته به طورمنظم 30 دقیقه ورزش کنید. 2- عوامل خطر ارثی هر فرد بااحتمال بیشتری سرطان می گیرد اگریک ژن جهش یافته ازوالدین به فرزند برسد این ارتباط بین ژ نهاوسرطان اغلب درخانواده هایی قوی تراست که : · سرطان درسنین جوانتر از متوسط رخ داده باشد. · سرطان دربیش ازیک نسل رخ داده باشد. · سرطان درچند فامیل نزدیک رخ داده باشد. · چند سرطان نادردریک خانواده رخ داده باشد سرطانهای خانوادگی خیلی نادرند.اما انواع خاصی ازسرطان دربعضی فامیلهابیشترازسایرمردم دیده می شود برای مثال بعضی مواقع ملانوم ،سرطان پستان ،تخمدان ،پروستات وکولون دریک فامیل رخ می دهد.وجودچندموردازیک سرطان دریک خانواده ممکن است باتغییرات ژنی ارثی مرتبط باشدکه شانس پیشرفت به سمت سرطان راافزایش می دهد. اگرشما می دانیدکه یک نوع سرطان درفامیل شما وجوددارد بهتراست به یک مرکز مشاوره ژنتیک مراجعه کنید .مرکز زنتیک می تواند به شما واعضا خانواده تان کمک کندتامیزان خطر سرطان رابشناسید وممکن است به شما کمک کندتاخطر سرطان درشماکاهش یابدوبا استفاده ازغربالگری، سرطان رادرمراحل اولیه اش پیداکند. 3- عوامل خطر محیطی · عوامل سرطانزای شغلی :موادشیمیایی استفاده شده درمحل کار ممکن است شمارادرمعرض افزایش خطر ابتلا به بعضی ازسرطانها قراردهد.افرادیکه مشاغل خاص (نقاشان ،کارگران ساختمانی وصنایع شیمی )دارند .درمعرض خطربیشتری برای سرطان هستند مطالعات زیادی نشان داده است که مواجهه بااسبست ،بنزن ،بنزیدین ،کادمیوم ،نیکل و وینیل کلراید درمحل کارباعث سرطان می شود دراستفاده ازموادشمیایی درمحل کاریاخانه نحوه استفاده ازآن رامطالعه کنیدتااثرات مواجهه بامواد خطرناک راکاهش دهید اگرچه خطربرای کارگران بیشتراست چراکه سالها باموادشیمیایی درتماس هستند ولی مهم است که درمنزل نیز وقتی که باحشره کشها،روغن موتور،حلال ها ،رنگ وسایرموادشیمیایی کارمی کنیدمراقب باشید. · اشعه یونیزه کننده اشعه یونیزه کننده می تواند سبب آسیب درسلول شود که منجربه سرطان می گردد این نوع ازاشعه یاازطریق اتمسفربه زمین می رسدیا ازذرات اتمی ،گازرادن ،اشعه X وسایرمنابع می باشد ذرات رادیواکتیو می تواند ازحوادث اتمی یااستفاده ازسلاح های اتمی ایجادشود که مردمی که درمعرض این ذرات رادیواکتیو قرار می گیرند درافزایش خطر ابتلا به سر طا ن های خون ،تیروئید ،پستان ،ریه ومعده هستند. اشعه رادن یک گازرادیو اکتیو بدون بو ،رنگ ومزه است که ازسنگ وخاک منشا می گیردافرادیکه درمعادن کارمی کنند درمعرض اشعه رادن هستند که سبب افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه می شود. 4-عوامل خطرپزشکی فعالیتهای پزشکی منبع رایجی برای قرارگرفتن درمعرض اشعه هستند · پزشکان ازاشعه بادوزکم برای تصویربرداری ازبدن استفاده می کنند که خطرآن بسیارکم است وفواید آن بیشترازخطرش است . - باپزشک ودندانپزشک خودرمورد ضرورت استفاده ازاشعه X صحبت کنید. - درهنگام گرفتن اشعه صفحات محافظت کننده ازسایرارگانهای بدن رادرخواست کنید · پزشکان ازاشعه درمانی (دوزبالای اشعه )برای درمان سرطان استفاده می کنند که خطر آن کمی بیشتراست که درهردوموردبایدفوایدآن برمضراتش سنجیده شود. · هورمون درمانی :تجویز هورمونهای استروژن وپروژسترون درمواردی مثل یائسگی باافزایش خطرسرطان پستان وحملات قلبی همراه است 5-بعضی ویروس هاوباکتریها عفونت بابعضی ویروس هاوباکتریهاخطرپیشرفت به سمت سرطان راافزایش می دهد · عفونت باویروس پاپیلومای انسانی HPV که علت اصلی سرطان دهانه رحم است · ویروس هپاتیت B وویروس هپاتیت C :سرطان کبد می تواند سالهابعدازعفونت به این ویروس هاایجاد شود. · ویروس HTLV1 :عفونت بااین ویروس خطرابتلابه سرطان خون وسرطان ولنفوم راافزایش می دهد · ویروس HIV :که ایدزراایجاد می کندکسانی که ایدزدارند درخطربیشتربرای ابتلابه سرطانهایی مثل لنفوم ویک سرطان نادربه نام سارکوم کاپوزی هستند · ویروس ابشتن بار: عفونت بااین ویروس با افزایش خطر لنفوم درارتباط است · هلیکوباکترپیلوری :این باکتری سبب زخمهای معده شودکه می تواند منجربه سرطان معده ولنفوم معده شود. عفونت باHPV ازطریق تماس جنسی بافردآلوده ایجادمی شود ازتماس جنسی محافظت نشده پیشگیری کنید.ایدزهپاتیت B وهپاتیت C ازطریق تماس جنسی وسرنگ های مشترک الوده منتقل می شود . واکسیناسیون هپاتیت B می تواند فردرامحافظت کند پرسنل پزشکی وکسانی که با خون آلوده درتماسند باید واکسیناسیون هپاتیت B انجام دهند. اگرفکرمی کنیددرمعرض خطرباری ایدزیاهپاتیت B هستیدباپزشک مشورت کنید این عفونت هاممکن است بدون علامت باشند اما آزمایشات خونی بیماری رانشان می دهد پزشک راههای درمان وراههای جلوگیری ازعفونی شدن دیگران رابه شماآموزش می دهد. اگرمشکلات معده دارید به پزشک مراجعه کنید عفونت باهلیکوباکترپیلوری بایدتشخیص ودرمان شود.. تشخیص زودرس شانس بهبودی شمارابیشترمی کند. خیلی مواقع سرطانی که درمراحل اولیه تشخیص داده ودرمان شود شانس بیشتری برای بهبودی کامل وجود دارد.سرطان درمراحل اولیه اش به ندرت علائم هشداردهنده دارد.بنابراین نکات مهم درموردتشخیص زودرس به شرح زیر می باشد: · یک معاینه منظم توسط پزشکتان داشته باشیداغلب پزشکتان می تواندسرطان رادرمراحل اولیه درطی معاینه فیزیکی ویاآزمایشات معمولی پیداکندحتی اگرعلائمی نداشته باشید.ازپزشکتان درموردعلائم خطرسرطان درشما،مسائلی که بایدبدانید وبرنامه معاینات روتین سوال کنید. · ازپزشکتان بخواهیدکه برای سرطان غربالگری شویدتحقیقات نشان می دهدکه پاپ اسمیر (برای تشخیص زودرس سرطان دهانه رحم )ماموگرافی (برای تشخیص زودرس سرطان پستان )وآزمونهای غربالگری سرطان روده بزرگ زندگی بسیاری رانجات میدهد. · خودرابه طورمنظم معاینه کنیدمعایناتی که شمامی توانید به طورمنظم انجام دهید تا در تشخیص سرطان به شماکمک کند شامل: - پوست خودرامرتبا برای تغییرات جدیدکنترل کنیدزخمهایی که بهبودنمی یابند،تغییردراندازه،شکل یارنگ خالها،یاهرتغییردیگردرپوستتان این علائم هشداردهنده رابه پزشکتان اطلاع دهید. -درآینه نگاه کنیدوداخل دهانتان رابرای تغییرات دررنگ لبها،لثه ،زبان یاقسمت داخلی گونه هابرای جستجوی زخم ،ترک ،دلمه ،لکه های سفید،تورم وخونریزی کنترل کنید.می توانیداین علائم راباپزشک یادندانپزشک کنترل نمائید. - هرماه معاینه پستان انجام دهیدوهرتغییری شامل توده ،درد،فرورفتن نوک پستان وتغییررنگ ویااندازه پستان رابه پزشکتان اطلاع دهید. ازعلائم هشداردهنده زیرآگاه باشید برای این که بتوانید ازابتلا به سرطان پیشگیری نمائیدبایدازعلائم مرتبط باآن آگاه باشید:
· کاهش وزن غیرقابل توجیه بیش از10درصدوزن بدن در طی شش ماه · تب بدون علت (دمای بدن بیش از38درجه طول کشیده که بررسی های به عمل آمده وجودعفونت یاعلل دیگررانشان نداده است .) · تغییرطولانی مدت (بیش ازسه هفته) دراجابت مزاج یاوجودخون درمدفوع · خونریزی وترشح غیرطبیعی ازواژن درزنان به خصوص بعداز40سالگی وبعدازیائسگی · خونریزی یافرورفتگی نوک پستان ،فرورفتگی پوست پستان ویاوجودتوده ای درپستان که بزرگترشده یادرطی دودوره پیاپی عادت ماهیانه ثابت باقی بماند. · وجودغده های زیرجلدی بدون دردودرحال بزرگ شدن (به مدت بیش ازدوهفته ) · زخمی که بهبودنیابد(درطی 3ماه )خصوصادرنواحی درمعرض نورافتاب یادرمحل عفونت های طولانی مدت یادرمحل سوختگی قدیمی · هرگونه تغییردراندازه وشکل ورنگ خالهای قدیمی · سرفه های طولانی مدت بایابدون خلط خونی · سیری زودرس وکاهش اشتها به همراه کاهش وزن · خشونت صدا · بلع یاهضم سخت غذا بیادداشته باشیداین علائم همیشه به معنی سرطان نیست وتنهاپزشک می تواند تشخیص دهد.بنابراین این علائم راسریع به پزشک اطلاع دهید. |
||||
امتیاز کاربران
