پنجم دی ماه مصادف با سالروز واقعه زلزله بم در تقویم رسمی کشور«روز ملی ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی» نامگذاری و شعار این روز در سالجاری "کاهش خسارات به زیر ساختهای حیاتی" تعیین شده است.
به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت استان، رئیس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: هر ساله با برگزاری برنامهها و فعالیتهای آموزشی و ترویجی متنوع در این روز، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره قربانیان این فاجعه غمانگیز، زمینه ارتقاء آگاهی عمومی و شاخصهای ایمنی در برابر زمین لرزه در کشور فراهم میگردد.
دکتر محمد رضا جویا اظهار داشت: زلزلهای با شدت 6.4 ریشتر در ساعت ۵:۲۶ بامداد روز ۵ دیماه ۱۳۸۲ شهر بم و مناطق اطراف آن در شرق استان کرمان را لرزاند که به موجب آن بیش از 26 هزار نفر از هموطنان عزیز را به کام مرگ کشاند و شهر بم را تخریب و با خاک یکسان کرد. وی افزود: این زلزله که به کشته و مجروح شدن بیش از ۷۰ هزار نفر از هموطنانمان منجر شد و تبعات ناگوار آن همچنان هزاران نفر از بازماندگان فاجعه را آزار میدهد، قطعا یکی از تلخ ترین سوانح تاریخ معاصر ما و روزی فراموش نشدنی در خاطره مشترک ایرانیان است.
رئیس اداره کاهش خطر بلایا وحوادث معاونت بهداشت دانشگاه ضمن اشاره به منشا پيدايش زمين لرزهها خاطر نشان کرد: زمين لرزهها توسط فرآيندهاي بنيادين و قدرتمند زمين شناختي که خارج از حيطه کنترل ما هستند، به وجود ميآيند. اين فرآيندها نسبتا غيرقابل پيش بيني بوده و در اثر فعل و انفعالات دروني و برهمکنش مواد مذاب داخلي زمين، آشوب هاي شديدي را علاوه بر بازتاب بيروني آن به وجود مي آورند.
وی افزود: برنامه ملی «ارزیابی و آموزش آمادگی خانوار در برابر بلایا» در راستای کسب آمادگی و مشارکت در برنامههای ملی هم اکنون در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حال اجر است. دکتر محمد رضا جویا خاطر نشان کرد: در این برنامه به جهت اینکه مادر خانوار بیشترین مراجعه را به مراکز خدمات جامع سلامت دارد، پس از ارزیابی آمادگی کل خانوار در برابر بلایا از طریق کارکنان بهداشتی، آموزشهای لازم به مادر به عنوان عضو تاثیر گذار و انتقال دهنده آموزش ها به دیگر اعضاء خانوار داده می شود.
دکتر محمد رضا جویا تصریح نمود: معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در راستای برنامههای تحول نظام سلامت، با استقرار پرونده الکترونيک و اجراي برنامه ارزيابي و آموزش خانوار در برابر بلايا موفق به پوشش قریب به 50 درصدی آموزش به خانوارهای تابعه دانشگاه شده است. وی افزود: این برنامه از سال 1395 بطور جدی در کلیه واحدهای بهداشتی زیر مجموعه دانشگاه اجرایی گردید. قبل از شروع این برنامه در ارزیابی که از خانوارهای ایرانی در برابر بلایا صورت گرفت، فقط 8 درصد خانوارها آمادگی لازم را در این زمینه داشتند و اکنون با گذشت 3 سال از این برنامه در حوزه دانشگاه مشهد، بیش از 47 درصد خانوارهای تحتپوشش دانشگاه مورد ارزیابی و آموزش قرار گرفته و میزان آمادگی آنها 31 درصد میباشد. دکتر جویا خاطر نشان کرد: ارتقاء این شاخص یک عزم ملی را میطلبد که با همکاری وزارت بهداشت، کارگروه تخصصی آموزش همگانی سازمان مدیریت بحران، رسانه ها، آموزش و پرورش و سایر سازمانها باید در این زمینه اقدام کرد. وی در ادامه افزود: در این راستا، مهم ترین اقدام، ارتقاء حساسیت مردم به موضوع مقاومت سازه ای و ایمنی غیر سازه ای منازل و محل کار میباشد و از شهروندان خواست اگر هنوز پرونده الکترونیک ندارند با مراجعه به مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاههای بهداشتی در شهر و خانه های بهداشت در روستا اقدام و از خدمات بهداشتی درمانی بهره مند گردند.
دکتر محمد رضا جویا گفت: در حوزه آموزش همگانی و کاهش خطر بلایا، یک جامعه آماده، تضمین کننده پاسخ موفق به هر حادثه ای است، علیرغم اقدامات خوبی که در زمینه آمادگی سازمانها انجام شده است اما در صورت وقوع حادثه، اولین کسی که باید اقدام نماید فرد و خانواده وی هستند. در واقع، این فرد است که باید روش صحیح تخلیه از منزلش را بداند، کیف شرایط اضطراری را آماده نموده و به ایمنی سازه ای و غیر سازه ای منزل خویش کمک کند.
وی همچنین اشاره کرد: طي چند دهه اخير استانداردهايي براي ساخت ساختمان ها در نظر گرفته شده است تا مقاومت آن ها در برابر نيروي امواج زمين لرزه افزايش يابد،
گفتنی است کشور ایران یکی از بلاخیزترین کشورهای دنیاست که مهم ترین آنها زلزله، سیل، خشکسالی ،گرد و غبارو... هستند. طی چهار دهه اخیر، بطور متوسط سالانه 3000 نفرایرانی در اثر مخاطرات طبیعی کشته می شوند. و 5/1 میلیون نفر تحت تاثیر آن قرار می گیرند.
