يکي از منابع ارزشمند در هر سازمان داده هاي آماري مي‌باشد . موضوع علم آمار جمع‌آوري ، تعبير، تجزيه و تحليل داده ها و استخراج تعميم هاي منطقي در مورد پديده هاي تحت بررسي مي‌باشد .

امروزه اطلاعات و آمار به عنوان کليدي ترين ابزار مديريت و برنامه ريزي است و بي ترديد عدم برخورداري از اطلاعات جامع و صحيح، موجب تصميم گيري هاي نادرست و ناکارآمد خواهد شد .

جامعه امروز اقتضا مي‌کند که اطلاعات از نظر ساختاري طوري طراحي شوند که بتوان آنها را در کنار يکديگر قرار داده و پردازش نمود و از آنجايي که سياستگزاري و برنامه ريزي در سيستم جز با اطلاعات و آمار قابل اعتماد و به هنگام امکان پذير نمي‌باشد بنابراين ايجاد يک نظام آماري کارآمد و پويا امري ضروري و اجتناب ناپذير است .

در اين راستا اداره آمار و فناوري اطلاعات دانشگاه علوم پزشکي اقدام به اجراي طرحي با عنوان طرح بهينه سازي سيستم گردش آمار و اطلاعات با عنوان پايگاه اطلاعات آماري دانشگاه نموده است که هدف از اجراي اين طرح ايجاد يک پايگاه اطلاعاتي با عنوان پايگاه اطلاعات آماري دانشگاه مي‌باشد و اولين گام در اجراي اين طرح تهيه اقلام آماري و اطلاعاتي مي‌باشد .

قلم آماري : به تعداد يا مقدار قابل شمارش از يک مجموعه عناصر که در يک بازه زماني مشخص و در يک موقعيت مکاني مشخص به صورت کاملاً مستقل وجود داشته باشد و گاهاً‌ نيز داراي صفات مشخصه باشد گفته مي‌شود در واقع از منظر کاربردي يک قلم آماري وسيله اي مناسب براي ذخيره‌سازي و نمايش اطلاعات آماري سازمان مي‌باشد .

قلم اطلاعاتي : نيز به يک موجوديت اطلاعاتي که قابليت ثبت يا ذخيره يک مجموعه اطلاعات هم‌جنس و هم معني
( رکورد ) را در قالب مشخصات آن موجوديت اطلاعاتي دارا باشد گفته مي‌شود .

تهيه و استخراج اقلام آماري در معاونت بهداشتي استان خراسان رضوي از مهرماه سال 1386 با همکاري اداره محترم آمار و فناوري اطلاعات دانشگاه علوم پزشکي آغاز شد . در راستاي اجراي اين طرح عمليات ذيل به ترتيب انجام گرفته است :

1-برگزاري جلسه با حضور معاونت محترم فني مرکز بهداشت استان ، مسئولين گروهها و واحدهاي ستادي مرکز بهداشت استان و همکاران محترم اداره آمار با اهداف ذيل :

الف : معرفي طرح بهينه سازي سيستم گردش آمار و اطلاعات دانشگاه

ب – آموزش نحوه استخراج اقلام آماري و اطلاعاتي و ويژگيهاي آن

ج: بررسي فرمهاي وزارتخانه اي و داخلي و نرم افزارهاي موجود در معاونت بهداشتي

د : تشکيل کميته اي متشکل از واحدها و گروههاي مختلف معاونت بهداشتي جهت تهيه و استخراج اقلام آماري

2-برگزاري 17 جلسه با حضور کميته بررسي و کارشناسان محترم اداره آمار جهت تهيه اقلام آماري از فرمها و بانک هاي اطلاعاتي موجود در معاونت بهداشتي

3-برگزاري 15 جلسه داخلي جهت بررسي و اصلاح اقلام استخراج شده تحت نظر کارشناسان واحد آمار معاونت بهداشتي با اهداف ذيل :

الف : بررسي فرآيند جمع آوري اقلام آماري و اطلاعاتي

ب : تعيين دوره هاي زماني و مکاني مناسب جهت هريک از اقلام

ج : تعيين کارشناس مسئول جمع آوري هريک از اقلام به تفکيک نام و پست سازماني

ماحصل فعاليتها ايجاد شناسنامه اقلام آماري با انجام 1200 ساعت کاري در حوزه معاونت بهداشتي به صورت 186 قلم آماري و اطلاعاتي به صورت ذيل مي باشد :

1-گروه بهداشت محيط و حرفه اي 25 قلم

2-گروه تخصصي بيماريها 29 قلم

3-گروه توسعه شبکه و ارتقاء سلامت 27 قلم

4-گروه سلامت خانواده و جمعيت 11 قلم

5-واحد سلامت نوجوانان ، جوانان و مدارس 7 قلم

6-واحد امور آزمايشگاهها 22 قلم

7-واحد امور دارو 7 قلم

8-واحد آمار و خدمات ماشيني 6 قلم

9-واحد بهداشت دهان و دندان 3 قلم

10-واحد ارتباطات و آموزش سلامت 30 قلم

11-گروه بهداشت رواني اجتماعي 19 قلم

از کليه مسؤولين محترم گروه‌ها و واحدهاي مختلف معاونت بهداشتي و کارشناسان ذيل که ما را در اين امر ياري و مساعدت نمودند تشکر و قدرداني مي‌گردد .

خانم ها :

دکتر چوبدار – دکتر بهادري – دکتر صحافي – دکتر اباصلتي – دکتر نيک اختر – سالاري - کياني – مهندس رحيمي – احدي – سالک – هاشميان – حجازي – ناظران پور – رضايي زاده – عرب نژاد – فرشچي – سعادتي – موسوي – تقوي – هاشميان (ويدا ) - حيدري

آقايان:

دکتر حاذقي - دکتر حسيني – دکتر قضاوي - دکتر شريف رضويان - دکتر شاهسون - دکتر جعفري نژاد - دکتر رضايي – دکتر تقيان – محمد زاده – نصيرايي – قوامي –مهندس وفا – مهندس برادري - جعفري - خاتمي فر

متذکر است پس از استخراج اقلام ، تهيه نرم افزار اتوماسيون آماري امکان ايجاد بانک متمرکز و يکپارچه آمار و اطلاعات را مقدور مي سازد . در واقع نرم افزار ابزاري جهت ساخت و توسعه نظام آماري سازمان و يکپارچه سازي بانک هاي اطلاعاتي سازمان و همچنين ابزار جمع آوري مکانيزه آمار و اطلاعات واحدهاي پراکنده سازمان مي باشد . اميد است با تهيه و تکميل و تحقق قابليتهاي اين نرم افزار بتوان در راستاي دسترسي آسان به آمار و اطلاعات دقيق و انجام برنامه ريزيهاي مناسب و مداخلات صحيح در جهت ارتقاء سلامت جامعه گام برداشت .