بازگشت

جامعه و كانون هاي مختلف اجتماعي

بخش دوم - جامعه و کانونهای مختلف اجتماعی

در دهه های گذشته جامعه از کانونها و مراکز اجتماعی محدودی برخوردار بود و برای برقراری ارتباط با آحاد جامعه نیز ابزارهای محدودی در جامعه وجود داشت . آموزشهای عمومی و فرهنگ سازی و توانمند سازی جامعه به جهت معدود بودن سازوکارهای اجتماعی با دشواریهائی مواجه بود لیکن امروزه با توجه به توسعه سریع جوامع و سازو کارهای متنوع اجتماعی جوامع نه تنها کانونهای جدیدی را شکل داده است بلکه ساختارهای سنتی گذشته نیز از انسجام بیشتری برخوردار شده است و این امر امکان مداخلات اجتماعی ، فرهنگ سازی و آموزشهای عمومی را فراهم نموده و جلب مشارکتهای سازمان یافته اجتماعی با برنامه های ملی را تسهیل کرده است .

به طور مثال یکی از کانونهای سنتی جامعه ما که از جایگاه ویژه ای نیز برخوردار است مساجد میباشد. مساجد بر اساس آموزه های دینی و فرهنگ ایرانی ما محیط مناسبی برای فرهنگ سازی محسوب میشود. لیکن در گذشته از نظام فراگیر و متمرکزی که بتوان به صورت یکپارچه با جمعیت مخاطب آن ارتباط برقرار نمود برخوردار نبوده ولی امروزه در قالب امور مساجد کشور ، دبیرخانه کانونهای فرهنگی مساجد کشور و پایگاههای نیروی مقاومت امکان طراحی مداخلات و برنامه های فراگیر و کشوری بوجود آمده است که برای تمامی سازمانهائی که قصد توسعه آموزشهای عمومی خود را دارند فرصت مغتنمی محسوب میشود .

یا در مثالی دیگر میتوان به تمرکز در ساختار حوزه های علمیه کشور اشاره نمود که در سالهای گذشته فاقد چنین سازوکار منسجم و کشوری بوده ، لیکن امروزه حائز آن بوده و هم اکنون با برقراری ارتباط با شورای عالی حوزه های علمیه کشور میتوان همکاریها و تعاملات متمرکز و فراگیری را طراحی نمود و توسعه همکاریهای فیمابین را با یکی از موثرترین کانون اجتماعی رقم زد .

مثال دیگر تشکلهای مردمی است که امروزه تحت عنوان سازمانهای غیر دولتی ( NGO ) در جامعه شکل گرفته است که در گذشته این نوع ساختارها در جوامع دیده نمی شد . تشکلهای مردمی به اشکال مختلف و به دنبال اهداف ویژه ای در جامعه شکل میگیرند که برقراری ارتباط نظام مند با آنها و هدایت فعالیت آنان به سمت اهداف و برنامه های ملی میتواند در به ثمر نشستن برنامه ها و توسعه فرهنگ اجتماعی بسیار موثر باشد .

از نمونه های دیگر کانونهای اجتماعی میتوان به فرهنگسراها اشاره نمود که با داشتن سازوکار سازمانی منسجم وساختاری نظام مند فرصت بسیار مناسبی جهت دسترسی به واحدهای جمعیتی علی الخصوص جوانان و ترویج مفاهیم مختلف اجتماعی ، ارتقای سطح آگاهی عمومی ، فرهنگ سازی و توسعه رفتارهای مطلوب میباشد این گونه مراکز ، بستر مناسبی برای مداخلات اجتماعی و سلامت می باشد .

شوراهای اسلامی شهر و روستا نیز در سالهای اخیر از جایگاه خاصی در توسعه جامعه برخوردار شده و به جهت داشتن یک ساختار هرمی در کشور همچون شورای روستا ، شورای شهر ، شورای استان و بالاخره شورای عالی استانها که در سطح کشور کار سیاستگذاری و برنامه ریزی و نظارت را بر عهده دارد. این ساختار اجتماعی نیز همچون دیگر ساختارها فرصت مناسبی در زمان ما برای توسعه و تعمیق مداخلات اجتماعی محسوب میشود.

و خیرین و واقفین که در جامعه ایرانی ما از ارزش و اعتبار معنوی خاصی برخوردار میباشند و در طی سالهای اخیر از نظام و ساختار کشوری خوبی برخوردار شده و از کانونهای مهم اجتماعی محسوب میشوند. لذا با برقراری ارتباط موثر و سازماندهی مناسب خیرین میتوان بسیاری از کمبودها راجبران و توانائیها و پتانسیلهای مردمی را به سمت اهداف کشوری هدایت نمود .

کانونهای بازنشستگی نیز یکی از نمونه های ساختارهای اجتماعی است که در کشور ما به جهت سیر رو به افزایش بازنشستگان هر روز از انسجام و پوشش بیشتری برخوردار شده و امکان دسترسی به سالمندان را در کشور تسهیل مینماید .

نمونه های فراوانی از کانونها و تشکلهای مدنی را که طی سالهای اخیر در جامعه ما بوجود آمده است را میتوان بر شمرد که جمعیتهای خاصی را تحت پوشش قرار داده است و امکان دسترسی ، برقراری ارتباط موثر و جلب مشارکت آنها را برای سازمانها و نهادها فراهم آورده است . بدیهی است جلب مشارکت جامعه مبتنی بر توسعه همکاریها با کانونهای مختلف اجتماعی مستلزم داشتن استراتژی مشخص ، برنامه ای مدون و سازو کاری مناسب جهت مدیریت صحیح این ارتباط میباشد .