28روز فرصت براي تداوم لبخند كودكي
28روز مهلت براي بقاي يك خانواده
28روز تا حفظ تلالو ستاره هاي آينده
از 28روز براي حفظ سرمايه هاي ذهني كودكاني سخن مي گوييم كه به كم كاري مادرزادي تيروئيد مبتلا هستند اختلالي با ميزان بروز يك در هزار تولد زنده در كشور و البته بدون هيچ علامت باليني در بدو تولد.
عوارض جبران ناپذير مغزي و ماداام العمر بودن اين ضايعات نه تنها فرد مبتلا كه جمعكثيري را گرفتار بار سنگين يك بيماري لا علاج و ناتوان كننده مي كند . اما اين وضعيت قابل كنترل و پيشگيري است و اين نقطه بسيار روشني در سير اين اختلال ناتوان كننده است .
هزينه هاي اقتصادي
غربالگري كم كاري مادرزادي تيروييد يكي از برنامه هاي طب پيشگيري است كه نسبت سود به هزينه در آن مثبت مي باشد اكثر نسبت هاي محاسبه شده سود به هزينه براساس بار مالي وارده بر جامعه جهت مراقبت از كودكان عقب مانده ذهني برآورد شده اند. علي رغم اين كه در تمامي اين مطالعات فوايد غير قابل اندازه گيري كيفيت بهتر زندگي در كودك شناسايي و درمان شده و اثر مثبت آن بر ابعاد مختلف زندگي خانواده در نظر گرفته نشده است با اين وجود مطالعات نشان داده اندكه با انجام غربالگري از هدر رفتن مقادير هنگفتي از ذخاير ارزي جلوگيري به عمل خواهد آمد بر آورد هزينه در برنامه هاي غربالگري مشابه يكديگر وتقريبا بين70 %تا 1.60% دلار به ازاي غربالگري هر نوزاد مي باشد. نسبت سود به هزينه كشورهاي توسعه يافته از 11-7به 1 متفاوت بوده مي باشد.
اهميت موضوع
ميزان بروز بيماري در جهان در هر4000-3000تولد زنده بر آورد شده است. بطور كلي اين ميزان در كشورهاي آسيايي در مقايسه با كشورهاي آمريكايي و اروپايي بيشتر است كه نشان مي دهد تفاوت هايي خاصي بين كشورهاي آسيايي و غير آسيايي وجود دارد.از جمله ميتوان به موارد ذيل اشاره كرد:
1- وجود هم خوني بيشتر كه در افراد يك قوم يا نژاد خاص وجود دارد.
2- وجود كمبود يد در منطقه كه شانس بروز كم كاري تيروئيد بخصوص نوع گذراي آن را افزايش مي دهد
3- احتمالا تغييرات خاص ژنتيكي كه در افراد ساكن آسيا وجود دارد.
ميانگين بروز بيماري كم كاري مادرزادي تيروئيددر كشورمان درحد يك در هزار تولد زنده تخمين زده است كه بسيار بيشتر از آمار جهاني است با توجه به عدم وجود علائم ونشانه هاي بيماري در ماههاي اول زندگي امكان درمان موثر وارزان قيمت بيماري در صورت تشخيص به موقع آ ن و مقرون به صرفه بودن غربالگري مسئولين وزرات بهداشت درمان و آموزش پزشكي تصميم به ادغام برنامه غربالگري نوزادان درنظام سلامت كشور گرفتند اين برنامه همچون برنامه هاي واكسيناسيون كوششي براي حفظ سلامت تمامي كودكان در معرض خطر است اهميت ديگر اين برنامه سازماندهي ومهيا شدن بستري براي تشخيص زودرس و به موقع ديگر بيماريهاي متابوليك مادرزادي همچون فنيل كتونوريG6PD - ‘گالاكتوزومي وبسياري بيماريهاي مشابه مي باشد كه در مراحل بعدي درنظام سلامت ادغام خواهند شد.
در راستاي اجراي اهداف نظام سلامت امور آزمايشگاههاي معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي استان خراسان رضوي برنامه كم كاري تيروئيد را از شهريور 85 با فعال نمودن آزمايشگاه مركزي جهت انجام آزمايشات غربالگري و دو مركز نمونه گيري در شهرستانهاي مشهد سه – تربت حيدريه آغاز نمود .
همزمان آموزش پرسنل آزمايشگاههاي محيطي در دو مركز مشهد سه و تربت حيدريه انجام گرديد.و عملا اكثر شهرستانها برنامه را از تير ماه 85 آغاز نمودند.