بحران چيست ؟

رويداد يا موقعيتي است كه در آن امكانات ومنابع معمولي فرد براي تحمل وسازگاري با شرايط ممكن است كافي نباشد وموجب بروز واكنش هاي عاطفي ورفتاري مختلفي شود.

انواع بحران درمدرسه:

مرگ يك دانش آموز به دليل حادثه رانندگي يا سوانح

بلاياي طبيعي مانند سيل ،زلزله

آتش سوزي

مرگ يا صدمه شديد پرسنل بخش مدرسه

تهديد ،آدم ربائي،گروگان گيري

خودكشي يا قتل دانش آموز

ساير حوادث اجتماعي

تعريف استرس :

عبارت است از مجموعه واكنشهائي كه در پاسخ به يك فشار جسمي يارواني ايجاد مي شود .

نكته مهم :

استرس بيماري نيست ،بلكه يك حالت است اما خود استرس مي تواند منجر به بروز بيماريهاي جسمي و رواني در فرد شود.

واكنش هاي كودكان ونوجوانان به استرس

1. اثرات استرس بر روي بدن

تند شدن ضربان قلب

انقباض يا سفتي عضلات

خستگي وكاهش انرژي

شكايت هاي بدني مثل سردرد،درد شكم

احساس تنگي نفس

2. اثرات استرس بر روي احساسات

عصبانيت وخشم

دوري كردن از ديگران

بي حوصلگي

نااميدي

3. اثرات استرس بر روي افكار:

عدم تمركز

كاهش توانائي براي تصميم گيري

مشغوليت ذهني با مشكلات

4. اثر استرس برروي رفتار

پرخاشگري

بهانه گيري

بهم ريختگي وتوانائي براي انجام

واكنش كودكان ونوجوانان بعد از وقوع حادثه آسيب زا :

ترس واضطراب ونگراني راجع به آينده

احساس غم واندوه

تغيرات خواب

كابوسهاي شبانه

تغيرات اشتها

برگشت به دوران كودكي

كناره گيري

تهاجم

بيش فعالي

افت تحصيلي

ياد آوري خاطرات مربوط به حادثه

بيقراري وگريه

شب ادراري

عدم تمركز حواس

برانگيختگي هيجاني(احساس ترس ،از جا پريدن هنگام شنيدن صدا يا محرك هاي جزئي)

واكنش هاي شايع بعد از وقوع حادثه آسيب زا :

ترس واضطراب

غم ود لتنگي

تصاوير مزاحم وافكار ناراحت كننده درباره واقعه

مشكلات خواب وكابوس

عصبانيت

انزوا وگوشه گيري

احساس گناه وخود خوري

بازگشت به مراحل ابتدائي دوران كودكي

اختلال استرس پس از سانحه

نحوه مواجهه با بحران در مدرسه

فعاليت مدرسه را پس از تامين نيازهاي اساسي افراد آغاز كنيد .

يك فضاي حمايتي در محيط مدرسه وكلاس ايجاد كنيد

زماني را براي بيان احساسات دانش آموز يا دانش آموزان بحران زده قرار دهيد

تحرك بدني (ورزش) را در مدرسه فراموش نكنيد

توجه : از بيان جملاتي مانند جملات زير خودداري كنيد:

زمان همه زخم ها رادرمان ميكند

مي فهمم چه احساسي داريد مي توانيد بگويئد سعي ميكنم بفهمم چه احساسي داريد

قولي ندهيد كه نتوانيد به آن عمل كنيد

نكته:

دانش آموزان را از عوامل تنش زاي غير ضروري حتي الامكان محافظت كنيدمانند: رسانه هاوامدادگراني كه بيش از اندازه در مورد امور شخصي آسيب ديدگان دخالت مي كنند

سعي كنيد به شايعاتي كه بهداشت روان آسيب ديدگان را تحريك ميكند خاتمه دهيد

تكاليف سنگين به دانش آموزان ندهيد

به سرعت درس ندهيد

درصورت امكان زمان امتحانات را عقب بياندازيد

تكاليف را به بخش هاي كوچكتر تقسيم كنيد

دانش آموزان را به خاطر تكاليفي كه انجام مي دهند تشويق كنيد

به كودكان اطمينان بدهيد كه واكنشهائشان در برابر واقعه طبيعي است

اطلاعات صحيحرا به زبان ساده ،شفافوروشن بيان كنيد

حداقل مقررات را برقرار كنيد

فاليت هاي فوق برنامه را افزايش دهيد

با والدين كودكان ارتباط برقرار كنيد

در رابطه با انتظارات والدين درخصوص برنامه تحصيلي كودكانشان با آنها صحبت كنيد وانتظارات آنها را تعديل كنيد

كودكان را به مشاركت در فعاليت هاي گروهي تشويق كنيد

بازيهاي دسته جمعي را در محيط مدرسه برقرار كنيد

تكنيك هاي تقويت حافظه ويادگيري را با بازيهاي ساده آموزش دهيد

به كودكان كمك كنيد كه به تدريج فعاليت هاي عادي وروزمره را از سر گيرند

كودكاني را كه نيازمند توجهات خاص هستند شناسائي وبه سرويسهاي خدماتي مرفي نمائيد

در بحران اطلاع رساني كنيد كه :

چه اتفاقي روي داده است ؟

چگونه روي داده است؟

دلايل شناخته شده آن چيست؟

بعد از آن چه خواهد شد؟

در اطلاع رساني به نكات زير توجه كنيد

احساس گناه را تقويت

اطلاعات غلط يا مشكوك ندهيد

ارائه اطلاعات را به تعويق نياندازيد

از گفتن اطلاعات ناگوار زماني كه كودك تنها است خودداري كنيد

ارائه حمايت هاي رواني - اجتماعي به دانش آموزان توسط معلم

معلمين فعاليت هائي را به دانش آموزان بدهند كه نكات زير را دربر داشته باشد

بيان احساسات وافكار با بازي – نقاشي و.....

تشويق به همكاري ،احساس مسئوليت ومشاركت

فعاليت هاي گروهي

انواع بازي

بازيهاي تجسمي مانند نقاشي ومجسمه سازي

قصه نويسي وقصه گوئي

مشاركت واحساس ارزشمند بودن

اطمينان كردن

پيداكردن راههاي مثبت براي برخورد با مشكلات اجتماعي

ايثار ودوستي

احساس تعهد ومسئوليت پذيري

حركات ورزشي مانند طناب بازي ،دويدن ،بازي فوتبال

تخليه ترس واضطراب

كاهش احساس انزوا

بازيهاي نمايشي ،موسيقي

احساس آرامش

تمركز

بازيهاي همكاري

احساس شادماني

اعتماد به نفس

همدلي

بايد توجه داشت كه در بازيهاي همكاري

هيچكس بازي را نمي بازد

موفقيت كودك وابسته به موفقيت تمام كودكان است

همه شركت كنندگان به آساني به موفقيت جسماني دست يابند

نوشتن خاطرات روزانه ،نوشتن درباره مطالب آزاد،نوشتن انشاءدرباره حادثه ياتكميل جملاتي مانند:

من وقتي خوشحال مي شوم كه.....

من اغلب اندوهگين هستم زيرا.....

وقتي درباره فاجعه فكر مي كنم....

بزرگترين آرزوي من در آينده اين است كه.....