معرفي برنامه ها

واحد آمار معاونت بهداشتي استان خراسان رضوي ،تحت نظر معاون بهداشتي ارائه خدمت مي نمايد. ازجمله مهمترين وظايف اين واحد جمع آوري آمار و اطلاعات مربوطه ، تجزيه و تحليل داده هاي آماري، استخراج شاخص ها و اعلام نتايج حاصله به مديران رده هاي مياني در سطح استان و شهرستان مي باشد.

   نمونه فرمها ي واحد

توصيف نتايج زيج حياتي مناطق روستايي استان خراسان رضوي سال 1384

مقدمه :

از انجائيكه ارائه خدمات بهداشتي درماني به مردم مستلزم شناخت دقيق از تعداد نفرات بر اساس سن و جنس و نحوه سكونت آنها است و از بنيادي ترين فعاليتها در راستاي ارائه اين خدمات انجام سرشماري جمعيت تحت پوشش مي باشد كه يكي از موارد استفاده از سرشماري عمومي جمعيت روستايي تحت پوشش كاربرد داده ها از زيج حياتي مي باشد.

زيج حياتي ابزاري است ايراني كه براساس نيازهاي واقعي نظام ارائه خدمات بهداشتي درماني كشور تشكيل شده است و اولين بار در سال 1367 فقط براي نمايش وقايع تولد و مرگ در جمعيت خانه هاي بهداشت كشور بكارگرفته شده و بتدريج در جريان كار به اثبات كارايي خود تكميل تر گرديد و با ورود داده ها به قسمتهاي دايره اي شكل متحدالمركز ( موارد تولد و مرگ ) و ورود داده ها در جداول زيج از قبيل جمعيت بر حسب سن و جنس و محل سكونت مواليد شرايط زايمان و مرگ بر حسب سن و جنس ، مرگ مادر بدليل عوارض حاملگي و زايمان ، علل مرگ كودكان زير 5 سال چگونگي مصرف نمك يددار و جدول تنظيم خانواده سالانه شاخصهاي متعددي از اين ورقه بدست مي آيد كه مي توان با تحليل آنها و مقايسه با سالهاي قبل وضعيت برنامه ها و مداخله ها را ارزيابي كرد و در برنامه ريزيها به جهت ارتقاء وضعيت سلامت جامعه و گامهاي مثبتي برداشت .

اطلاعات مربوط به 1024 روستاي اصلي و 2049 روستاي قمر در 1024 برگه زيج حياتي گردآوري شده است.

v درصد جمعيت زيريكسال به كل جمعيت 89/1% مي باشد كه به نسبت سال قبل تغيير قابل ملاحظه اي نكرده است (0.8%) افزايش اين نسبت در بين 19 شهرستان تابعه دانشگاه بين 45/1 درصد در شهرستان بردسكن و 5/2درصد در شهرستان خواف متغير مي باشد و شهرستان خواف از بين شهرستانها بيشترين زاد و ولد را دارد كه با توجه به وضعيت مذهبي و فرهنگي كه در اين منطقه وجود دارد با فرهنگ سازي و حساس سازي و برنامه ريزي در زمينه برنامه هاي آموزشي و كمك گرفتن از رهبران مذهبي مي توان به پائين آوردن شاخص كمك كرد .

v درصد جمعيت زير 5 سال 82/8% مي باشد كه 1/0% به نسبت سال قبل كاهش دارد كمترين مقدار كاهش شهرستان تايباد با صفر و فردوس بيشترين كاهش با 8/0% را بخود اختصاص داده است .

v درصد جمعيت زير 15 سال روستاهاي خراسان رضوي 1/31% كه كاهشي حدود 5/1% را نشان مي دهد جمعيت جوان روستايي كشور نيازمند برنامه ريزي در خصوص بهداشت باروري ، تغذيه وفرهنگ سازي به اين گروه مي باشد دامنه تغييرات اين شاخص بين صفر (شهرستان تايباد ) و 3 (شهرستان فردوس ) است

v درصد جمعيت بالاي 65 سال در خراسان رضوي 3/6% مي باشد كه حدود 1/0% به نسبت سال قبل افزايش را نشان مي دهد اين گروه سني در استان در حال رشد است نيازمند برنامه ريزي جدي و توجه خاص به امر بهداشت روان سالمندان و …توسط مديران رده بالا و مياني استان مي باشد كه پس از انجام برنامه ريزي نسبت به مداخلات اقدام لازم صورت گيرد .

v درصد سرباري كه نشان دهنده جمعيت غيرفعال به جمعيت فعال از نظر اقتصادي و اشتغال مي باشد كه البته شرط اساسي در اين شاخص سن افراد مي باشد كه عدد 7/59 مي باشد يعني به ازاي هر 100 نفر روستايي 65-15 ساله اي كه كار مي كننند 160 نفر مصرف كننده وجود دارد اين درصد هر چقدر كمتر از 100 باشد وضعيت مطلوبتري را بيان مي كند از اين نظر شهرستان خواف با 5/75% بالاترين و خليل آباد با 50% كمترين مصرف كننده را دارند كه البته هر دو كمتر از 100 مي باشد.

v نسبت جنسي بدو تولد 9/105است يعني به ازاء هر 100 دختر در منطقه روستايي كه متولد مي شود 106 پسر وجود دارد كه باز نياز احساس شده جهت اين قشر انجام برنامه ريزيهاي متعدد و مدون در ايجاد اشتغال ، تحصيل ، مسكن و تا حدودي تامين آينده انها ميباشد .

شاخصهاي عملكرد :

درصد پوشش تنظيم خانواده به غير از روش طبيعي 7/60 است كه حدود 26% استفاده از قرص ، 2/7% استفاده از كاندوم ، 7/7 % استفاده از آيودي ، بستن لوله در زنان 15% و بستن لوله در مردان 9/0% استفاده از آمپول مگسترون 5/3% نورپلانت 004/0 % استفاده از ساير روشها 09/0% كه قريب 52% از 7/60% برنامه هاي تنظيم خانواده مربوط به همكاري و مشاركت زنان و حدود 8% مربوط به همكاري و مشاركت مردان همسردار است كه نياز جدي در خصوص انجام برنامه هاي مداخله اي آموزشي حساس سازي فرهنگ سازي جهت همكاري مردان احساس مي شود و قريب 10% از زوجين از روش طبيعي جلوگيري از برنامه هاي تنظيم خانواده استفاده مي كنند كه از جمله روشهاي غير مطمئن است

v درصد زايمان توسط فرد دوره نديده در منزل به كل زايمان ها حدود 4/4 در روستاهاي تحت پوشش نظام شبكه خراسان رضوي است كه به نسبت سال قبل به يك دوم كاهش يافته است كه كمترين اين رقم مربوط به شهرستان فردوس با 4/0% و بيشترين اين رقم مربوط به شهرستان خواف با 7/13% است

v درصد زايمانهاي انجام شده در بيمارستان در كل جمعيت روستايي 9/89 كه به نسبت سال قبل حدود 5% افزايش را نشان مي دهد كه كمترين اين مقدار مربوط به شهرستان تربت جام با 4/76% است كه نيازمند برنامه هاي آموزشي در جهت تغيير نگرش و عملكرد زنان باردار بالاخص خطرات احتمالي ناشي از زايمانها توسط افراد دوره نديده كه نهايتاً ممكن است منجر به معلوليت يا مرگ زن باردار گردد مي باشد .

v درصد كودكان وزن نشده بر اساس برگه هاي زيجهاي حياتي سال 84 ، 5/4% از نوزادان وزن شده وزن كمتر از 2500 گرم را داشته كه ممكن است بدليل اشكال در وزنه توزين يا بي دقتي و نا آگاهي در نحوه توزين و كم شماري باشد توجه بيشتر به ترازوهاي دقيق و سالم ، بازآموزي بهورزان ، نظارت بر كار زايشگاهها و بيمارستانها در ثبت دقيق و توزين بهنگام انها مي تواند به دقت اين شاخص كمك كند .

طرح بررسي سوانح و حوادث عمدي و غيرعمدي در سال 84

   مروري بر نتايج هفته اول طرح بررسي

ثبت و طبقه بندي علل مرگ و مير در استان خراسان رضوي

وظيفه تامين سلامتي براي مردم كه ماموريت اصلي وزارت بهداشت ، درمان و آموزش و بالطبع دانشگاه علوم پزشكي مشهد مي باشد جز به شناخت دقيق گروهها ي هدف در معرض خطر( جمعيت به تفكيك گروههاي سني - جنسي) و علل بيماري ها و علل مرگ و مير و برنامه ريزي در جهت پيشگيري از وقوع انها ميسر نمي باشد

با وجودي كه ثبت وقايع حياتي از وظايف سازمان ثبت احوال مي باشد به منظور برنامه ريزي براي سلامت مردم نياز به آمار مذكور داريم

چهار واقعه حياتي مواليد –مرگ و مير –ازدواج –مهاجرت در دفتر ثبت وقايع حياتي موجود در خانه هاي بهداشت به صورت فعال درج مي گردد وبه صورت روزانه ولادت و مرگ و مير از زيج حياتي ثبت ميگردد كه پس از جمع بندي در شهرستان لغايت خرداد ماه اطلاعات آن قابل انتشار مي باشد .

ولي از انجائي كه پوشش شبكه هاي بهداشتي درماني در نقاط شهري كامل نمي باشد ثبت وقايع حياتي در شهرها دچار اختلال است .

برنامه ثبت و طبقه بندي علل مرگ از سال 1377

يكي از برنامه هاي مهمي كه از سال 1380 در دانشگاه علوم پزشكي مشهد در حال اجرا است برنامه ثبت و طبقه بندي علل مرگ مي باشد

در راستاي اجراي برنامه سعي شده است براي دو هدف تلاش شود

1-جبران كم ثبتي مرگ ( ثبت موارد مرگ )

بهبود بد ثبتي علل مرگ ( قبت دقيق علل مرگ ها )

در سال 1380 تعداد 19361 مورد مرگ ثبت شده بود كه اين رقم در سال 1382 به 25631ورد رسيده است و با احتساب مرگ خام 5 در هزار بيش از 80% مرگ ها تحت پوشش قرار گرفته است .

به منظور ارتقاء كيفيت و دقت در جمع آوري اطلاعات مرگ و مير و عل مربوطه ، اصلاح نظام ثبت و طبقه بندي مرگ و مير بر اساس گواهي فوت يكسان ( D.RS ) در وزارت متبوعه طراحي شده است