مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در نیمه اول سال جاری ۶۳۰ مورد ابتلا به سالک در مناطق تحت پوشش دانشگاه شناسایی شده است. به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه، دکتر ناصر امینی اظهار داشت: سالک، بیماری انگلی و بومی ایران است که توسط انگلی به نام لیشمانیا ایجاد می شود و بهصورت ضایعه پوستی تظاهر میکند. این بیماری درکشور ایران ، افغانستان و چند کشور آسیایی دیگرشایع است . این بیماری ریشهکن نمی شود ولی قابل کنترل است. وی تصریح کرد: انتقال بیماری سالک به انسان، از طریق پشهها انجام میشود. در ابتدا انگل طی گزش وارد بدن پشه خاکی میشود و بعد در حین پرواز در محدوده زندگی خودش، سایر افراد و حیوانات را مورد گزش قرار میدهد و بیماری را منتقل میکند.
مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص انواع بیماری سالک در کشور خاطرنشان کرد: در ایران، دو نوع سالک شهری (خشک) و روستایی (مرطوب) وجود دارد. در سالک نوع شهری مخزن بیماری انسان است و سگ مخزن تصادفی است و در نوع روستایی مخزن آن عمدتاً جوندگان هستند. دکتر امینی با اشاره به آمار بیماری سالک در خراسان رضوی بیان کرد: آمار افراد مبتلا به بیماری سالک در خراسان رضوی بالا بوده و مشهد نیز بیشترین میانگین آمار مبتلایان سالانه به سالک را در استان به خود اختصاص داده و شهرستانهای سرخس و درگز نیز در رتبههای بعدی قرار دارند. وی افزود: از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ تمامی دستگاهها اعم از شهرداری، فرمانداری، دامپزشکی و مراکز بهداشت پای کار بودند که نتیجه آن روند نزولی این بیماری بود. متاسفانه از ۱۴۰۰ حدود ۹ درصد این بیماری افزایش پیدا کرد. تعداد مبتلایان در سال ۱۳۹۹، ۷۶۵ مورد ، در سال ۱۴۰۰، ۸۳۳ مورد و در نیمه اول سال ۱۴۰۱، ۶۳۰ مورد گزش پشه خاکی داشتهایم.
مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص درمان بیماری سالک گفت: هر زخمی که بهبود آن بیش از ۱۴ روز طول بکشد، شک به بیماری سالک را ایجاد میکند و در خراسان رضوی که این بیماری بومی منطقه است به زخم بهبودنیافته بعد از دوهفته برچسب سالک زده میشود و فرد مبتلا باید به پزشک مراجعه کند. پس از نمونه گیری و انجام آزمایش در صورت تایید بیماری سالک درمان سالک انجام می شود که مراحل تشخیص و درمان بیماری در مراکز خدمات جامع سلامت بصورت رایگان انجام می شود.
دکتر امینی در ادامه افزود: درمان سالک، در مراکز خدمات جامع سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد به صورت رایگان انجام میشود. دو نوع درمان موضعی و سیستمیک برای این بیماری انگلی وجود دارد که انتخاب نوع درمان توسط پزشک و براساس دستورالعمل کشوری می باشد. در درمان موضعی، گلوکانتیم به صورت هفتهای در محل زخم تزریق میشود. در کنار این تزریق، کرایو تراپی یا سرمادرمانی نیز هر دو هفته یکبار برای بیمار انجام میشود. درمان سیستمیک به صورت تزریق عضلانی است و طول درمان با نظر پزشک مشخص میشود. وی با اشاره به اقداماتی که باید در بحث پیشگیری از بیماری سالک انجام شود، خاطرنشان کرد: پشه خاکی در مناطق گرم، مرطوب و تاریک یعنی در کناره دیوارها، نخالههای ساختمانی، ساختمانهای تازه ساخت که نمای آنها انجام نشده است، در محل ریختن زبالهها، آبهای راکد در کانالها و در مکانهای غیر بهداشتی زندگی و تخم گذاری میکند که غالباً تعداد این پشه و جوندگان مخزن در حاشیه شهر بیشتر است و به همین دلیل بیماری در حاشیه شهر بیشتر دیده می شود لذا کنترل جمعیت آنها در مهار بیماری موثر است. مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در جمعآوری و دفع مناسب زباله، نخالههای ساختمانی و تسطیح مخروبهها که مکانهای مناسبی برای تکثیر پشه خاکی هستند، دقت شده و شهروندان با مسئولان مربوطه همکاری کنند. افراد در مناطقی که این بیماری وجود دارد حتیالامکان در هنگام غروب آفتاب و شب از خانه خارج نشوند، زیرا در این زمان پشه خاکی حداکثر فعالیت را دارد. دکتر امینی خاطر نشان کرد: روی پنجرهها توری مناسب نصب شده و پشت درها پرده مناسب آویزان شود تا امکان ورود پشه خاکی به داخل خانه به حداقل برسد. هنگام غروب آفتاب و در طول شب از پشه بند آغشته به حشره کش استفاده کنید. اگر مجبور به خروج از خانه هستید، حتما از لباس مناسب استفاده شود و قسمتهای باز بدن را بپوشانید تا مورد گزش قرار نگیرید.
