پوکی استخوان یا استئوپروز (Osteoporosis) به معنی کم شدن تراکم استخوان است که بدنبال آن قدرت استخوان کم شده و شکننده می شود و شکننده شدن استخوان موجب می شود احتمال بروز شکستگی در آن بیشتر شود. پوکی استخوان معمولا به تدریج پیشرفت می کند. و هیچ علامتی از خود بروز نمی دهد تا وقتی که شکستگی بوجود می آید.
به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت استان، رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه اظهار داشت: پوکی استخوان یکی از بیماری های شایع به ویژه در زنان است که عمدتا به دلیل مصرف ناکافی منابع غذایی کلسیم و علل دیگری همچون مصرف زیاد غذاهای پروتئینی، شور، پرفیبر، حاوی کافئین و... ایجاد می شود و خطر شکستگی خود بخودی استخوان ها را افزایش می دهد.
دکتر زهرا اباصلتی افزود: پوکی استخوان یا استئوپروز در شروع تا سال ها بدون هیچ علامتی است و مهمترین علامت آن درد است و این درد وقتی ایجاد می شود که استخوان دچار شکستگی می گردد. البته شکستگی های ناشی از پوکی استخوان معمولا بصورت شکستگی های ریز و بدون جابجایی و خفیفی هستند که بدون وارد شدن ضربه شدیدی به اندام ایجاد می شود. پس بیمار بدنبال یک حرکت بدنی که ممکن است قدری متفاوت از حرکات معمول وی باشد دچار شکستگی ریز و بدون جابجایی یا با جابجایی اندک در استخوان می شود. دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه پوکی استخوان در بعضی افراد بیش از دیگران دیده می شود، خاطر نشان کرد: تراکم و قدرت استخوان تحت تاثیر متغیرهای ژنتیکی و محیطی بوده و بطور معمول در مردان بیشتر از زنان است پس زنان بیشتر دچار پوکی استخوان می شوند و این بیماری در افراد لاغر و در کسانی که در فامیل نزدیک خود سابقه پوکی استخوان دارند بیشتر دیده می شود.
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه در ادامه با تاکید بر نقش تغذیه در پیشگیری و کنترل پوکی استخوان ، توصیه نمود افراد برای حفظ سلامت و استحکام استخوان های خود و جلوگیری از شکستگی استخوان ناشی از پوکی استخوان روزانه کلسیم کافی ( حداقل 1000 میلی گرم) از طریق مصرف منابع غنی آن خصوصا انواع لبنیات کم چرب دریافت نمایند. وی اظهار داشت: یک لیوان شیر حدود 300 میلی گرم کلسیم دارد. بنابراین اگر یک فرد بزرگسال روزانه 2 تا 3 لیوان شیر یا معادل آن ماست یا پنیر یا کشک دریافت کند، نیاز کلسیم وی تامین خواهد شد.
دکتر اباصلتی خاطر نشان کرد: برای جذب کلسیم باید مقادیر کافی ویتامین D (حدود 400 واحد بین المللی در روز) از نور مستقیم خورشید، مکمل 50 هزار واحدی ویتامین D به صورت ماهانه مطابق با دستورالعمل های موجود، همچنین از طریق منابع غذایی همچون زرده تخم مرغ، جگر و ماهی دریافت شود. وی گفت: مدت زمان استفاده از نور خورشید حدود 10 دقیقه در روز و دست کم دو الی سه بار در هفته است و کافی است صورت، دست ها و بازوها در شرایط محیطی سالم در معرض نور خورشید قرار گیرند.
دکتر زهرا اباصلتی بر مصرف نوشیدنی های طبیعی مانند آب میوه، دوغ و انواع شربت ها به جای نوشابه های کافئین دار (انواع کولاها، چای و قهوه) تاکید نمود و گفت: توصیه می شود خانواده ها مصرف انواع ماهی ها بخصوص ماهی هایی که با استخوان مصرف می شوند، به عنوان منابع غنی از پروتئین، کلسیم، روی، فلوئور و ویتامین D را در برنامه غذایی خانوار قرار دهند. وی در ادامه همچنین بر حفظ وزن در محدوده ایده آل و پرهیز از افزایش یا کاهش مفرط وزن، انجام پیاده روی تند روزانه به مدت 30 دقیقه، همچنین مصرف روزانه 2تا3 واحد از گروه شیر و لبنیات کم چرب توصیه نمود.
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه، حبوبات شامل عدس، نخود، لپه، ماش، لوبیا قرمز، لوبیا چیتی، لوبیا سفید و لوبیای چشم بلبلی را از جمله مواد غذایی حاوی کلسیم برشمرد که مصرف آن توصیه شده است. وی همچنین اظهار داشت: انواع مغز دانه ها مثل بادام، کنجد و لوبیای سویا از منابع خوب کلسیم بوده و در همین راستا مصرف روزانه 2 ق غ کنجد یا 10 عدد مغز بادام و یا 2 ق غ لوبیای سویا از نوع کم نمک یا بدون نمک میتواند نیاز روزانه بدن به کلسیم را تامین نماید.
