رییس گروه بیماریهای واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: تب دنگی، همانند تب زیکا (Zika fever)، تب چیکن گونیا(Chikungunya feve) و تب زرد (Yellow fever) از تب های خونریزی دهنده نوپدید و بازپدید است که از طریق نیش پشه آئدس (Aedes) به انسان منتقل میشود.
به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه، دکتر زهرا نهبندانی افزود: بیماری تب دنگی(Dengue fever) که به آن "تب دنگ"، "تب دانگ" و "تب استخوانشکن" نیز گفته میشود،یک بیماری ویروسی است که عامل آن ویروسی با همین نام می باشد و از طریق نیش زدن توسط بعضی از انواع پشه آئدس آلوده به ویروس به انسان انتقال پیدا می کند. این پشه که به ببرآسیا مشهور است عمدتاً در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری دنیا زندگی میکند و به دلیل تغییرات اقلیمی و آب و هوایی ، بارش های سیل آسای اخیر و تغییرات زیستی خود پشه در جهان گسترش یافته است.
وی با بیان اینکه کشورهای همسایه شرقی (پاکستان و افغانستان)، کشورهای حوزه خلیج فارس (قطر، امارات، عربستان، یمن) و کشور عراق جزو مناطق آلوده به پشه آئدس و شیوع بیماری تب دنگی هستند گفت: از دو سال گذشته با اعلام مرکز مدیریت بیماریها بررسیهای حشره شناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نسبت به سالهای قبل چند برابر شده و مراقبتهای مرزی برای شناسایی بیماران احتمالی با مبدا کشورهای آلوده به کشور و استان خراسان رضوی تشدید یافته است همچنین نظارتها و کنترلهای بهداشتی لازم در خصوص حمل و نقل و انبارهای نگهداری کالا به ویژه لاستیک و گیاه لاکی بامبو انجام میشود.
دکتر زهرا نهبندانی اظهار داشت: از چهار نوع پشه آئدس، ۲ نوع مهاجم آن شامل «آئدس اجیبتی» و «آئدس آلبوپیکتوس» ناقل بیماری تب دنگی هستند که در نزدیکی محل سکونت انسان و دام، رشد کرده و تکثیر میشوند. هنگامی که پشههای آئدس مهاجم، فرد آلوده به ویروس را نیش می زنند، ویروس وارد بدن پشه میشود و پس از مدت یک هفته تا ۱۰ روز، این ویروس وارد بزاق و غدد بزاقی پشه شده و این پشه آلوده میتواند با نیش زدن ویروس را به افراد سالم منتقل کند.
وی با بیان اینکه پشه آئدس در هر تخمریزی بیش از ۲۰۰ تخم میگذارد و میتواند از طریق تخمهای خود ویروس تب دنگی را به نسل بعد منتقل کند و نشانه خطر آلودگی زیاد و نگران کننده است؛ اظهار داشت: راه انتقال بیماری تب دنگی عمدتا از طریق نیش پشه آئدس مهاجم آلوده به ویروس است اما این بیماری از راه های دیگر مانند: انتقال خون و فراورده های خونی از فرد آلوده، اهدای عضو فرد آلوده و نیز از طریق مادر به جنین نیز قابل انتقال است و اگر مادر باردار در ماه آخر بارداری خود به تب دنگی مبتلا شود این بیماری در حین زایمان از طریق جفت و خون به نوزاد منتقل میشود.
دکتر نهبندانی سالمندان، زنان باردار و افراد که داروهای دارای تضعیف کننده سیستم ایمنی مصرف میکنند، را جزو گروههای پرخطر در زمینه ابتلا به تب دنگی دانست و ادامه داد : بیشترین زمان فعالیت پشه آئدس ۲ ساعت بعد از طلوع و ۲ ساعت قبل از غروب آفتاب است و به همین دلیل خطر گزش پشههای آئدس در روز به ویژه برای کسانی که در فضای باز فعالیت دارند، بیشتر است.
رئیس گروه بیماریهای واگیر معاونت بهداشت دانشگاه گفت: دوره نهفتگی بیماری تب دنگی بین 4 تا ۱۰ روز است و علائم بیماری به طور ناگهانی و به صورت: درد عضلانی، تب، سردرد، درد پشت حدقه چشم، گاهی اوقات اسهال، خونریزی از لثه، خونریزی از بینی و بثورات جلدی در افراد دارای سابقه اقامت یا سفر به مناطق آلوده بروز پیدا می کند . از هر 4 نفر بیمار مبتلا به تب دنگی یک نفر علامت دار میشود و از هر 20 نفر مبتلایان تب دنگی یک نفر نوع شدید بیماری را بروز می دهد.( 80 درصد موارد ابتلا بی علامت هستند)
دکتر نهبندانی تصریح کرد: طیف علایم بیماری از بی علامتی تا خونریزی شدید و شوک متفاوت است. میزان مرگ و میر بیماری در انواع خفیف و بی علامت 4-1 درصد و در انواع شدید( نوع خونریزی دهنده، و نوع منجر به شوک) در صورت عدم مراقبت و دریافت درمانهای نگهدارنده ممکن است تا ۵۰ درصد هم برسد.
وی با اشاره بر ضرورت استفاده از رژیم مایعات و مصرف مایعات زیاد در مبتلایان به بیماری تب دنگی، خاطرنشان کرد: برای تسکین درد و تب به هیچ عنوان نباید از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند :ناپروکسن، ژلوفن، ایبوفرون ویا آسپرین استفاده کرد چرا که این داروها خطر خونریزی را افزایش میدهند. تنها داروی مجاز و قابل استفاده برای رفع درد و تب در بیماران تب دنگی، استامینوفن است.
رئیس گروه پیشگیری از بیماریهای واگیر معاونت بهداشت دانشگاه راه اصلی پیشگیری از ابتلا به بیماری تب دنگی را محافظت خوددر برابر نیش و گزش پشهها عنوان کرد و گفت: پوشاندن پنجرهها با توری مناسب و ریز برای ورودی دربها، اتاقهای محل سکونت و کار، استفاده از اسپری و ترکیبات دور کننده حشرات در مناطق آلوده و پوشیدن لباسهای کاملا پوشیده، آستین بلند و رنگ روشن برای افرادی که مجبور هستند در طول روز بیرون از منزل کاریا در فضای باز کار کنند، امری ضروری است.
دکتر نهبندانی تاکید کرد: برای از بین بردن مکانهای تولید مثل پشه آئدس، خشکاندن آبهای راکد، ماندابها و فاضلابهای روباز، آب زیر محفظه گلدانها، زیر کولر، پشت سیفون سرویسهای بهداشتی و محیط های نم دار و بستن در ظروف و مخازن نگهداری آب ضرورت دارد.
وی با اشاره به اینکه تاکنون بر اساس آخرین اعلام مرکز مدیریت بیماریها 146 بیمار مبتلا به تب دنگی در کشور شناسایی شده اند ، اضافه کرد از این تعداد تنها 2 مورد در محدوده تحت پوشش دانشگاه مشهد شناسایی شده که هردو نفر سابقه سفریا اقامت به کشور امارات متحده عربی را داشته اند و پس از درمان در بیمارستان و مراقبت بعد از ترخیص توسط مراکز بهداشت مربوطه بهبود یافته اند. وی در پایان از هموطنان خواست در صورتیکه اخیرا به یکی از کشورها یا استان های آلوده به پشه آئدس مهاجم سفر کرده و علایمی شامل : تب، بدن درد، استخوان درد، استفراغ یا اسهال دارند، جهت بررسی و توصیه های مراقبتی یا نمونه گیری احتمالی به مراکز جامع خدمات سلامت مراجعه نمایند .
