مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت جلوگیری از بروز بیماریهای منتقله از غذا، مسمومیت های غذایی و بیماریهای گوارشی در شرایط جنگ گفت: مدیریت صحیح مواد غذایی در زمان قطع برق یکی از اقدامات اساسی برای پیشگیری از بیماریهای منتقله از غذا محسوب میشود.
به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه، دکتر فرشید وفا افزود: بسیاری از باکتریهای مولد مسمومیت غذایی مانند سالمونلا، لیستریا مونوسیتوژنز، اشرشیاکلی و استافیلوکوک در دمای بین ۵ تا ۶۰ درجه سانتیگراد منطقه خطر یا Danger Zoneبه سرعت تکثیر میشوند و قطع گسترده برق میتواند زنجیره سرد مواد غذایی را مختل کرده و خطر رشد میکروارگانیسمهای بیماریزا را افزایش دهد.
وی راهکارهای حفظ زنجیره سرد مواد غذایی بالقوه خطرناک (فسادپذیر) در شرایط اضطراری و قطع برق را به شرح ذیل اعلام نمود:
1-کاهش باز و بسته کردن یخچال و فریزر
مهمترین اقدام در زمان قطع برق این است که درِ یخچال و فریزر تا حد امکان باز نشود، زیرا یخچال در صورت بسته ماندن در حدود ۴ ساعت دمای ایمن را حفظ میکند.( فریزر پر تا حدود ۴۸ ساعت و فریزر نیمهپر حدود ۲۴ ساعت دمای مناسب را نگه میدارد.)
2 - استفاده از یخ و یخ خشک
3- استفاده از کلمن یا جعبه عایق
در صورت طولانی شدن قطعی برق میتوان مواد غذایی حساس را به کلمنهای عایق حرارتی منتقل کرد. روش صحیح شامل قرار دادن لایهای از یخ در پایین کلمن، سپس قرار دادن مواد غذایی، در مرحله بعد قرار دادن یخ در بالا و بستن کامل در کلمن است که این روش برای گوشت، لبنیات و غذاهای پخته بسیار مؤثر است.
4- اولویتبندی مواد غذایی فسادپذیر
در شرایط قطع برق باید مواد غذایی بر اساس میزان فسادپذیری مدیریت شوند. اولویت مصرف یا انتقال به محیط سرد به ترتیب شامل
گوشت و مرغ، ماهی، لبنیات، غذاهای پخته، تخممرغ، سالادها و غذاهای آماده است. مواد خشک مانند برنج، حبوبات و کنسروها نیاز به زنجیره سرد ندارند.
5- انتقال مواد غذایی به فریزر
اگر هنوز برق قطع نشده ولی احتمال قطع وجود دارد، بهتر است: مواد غذایی فسادپذیر را در فریزر قرار داده و فریزر را تا حد امکان پر کنید زیرا فریزر پر، دمای سرد را مدت بیشتری حفظ میکند.
6- استفاده از منابع برق اضطراری
7-پایش دمای تجهیزات سرمایشی
وجود دماسنج در یخچال و فریزر بسیار مهم است. در زمان وصل مجدد برق باید دما بررسی شود:
- اگر دما کمتر از چهار درجه سلزیوس (C۴°) باشد، مواد غذایی معمولاً ایمن هستند.
- اگر دما بیش از پنج درجه سلزیوس (C5°) برای چند ساعت پیاپی(بیش از 4 ساعت) بوده باشد، مواد فسادپذیر باید دور ریخته شوند.
8- جداسازی مواد غذایی
برای کاهش خطر آلودگی لازم است گوشت خام را در ظروف دربسته نگهداری کرده و مواد غذایی آماده مصرف جدا نگهداری شوند. همچنین از تماس خونآبه با سایر مواد غذایی جلوگیری شود.
9- مدیریت مواد غذایی پس از وصل برق
پس از بازگشت برق باید ارزیابی انجام شود: اگر مواد غذایی ظاهر نامطلوب بوی نامطبوع دارند یا درباره سلامت غذا شک دارید، یا مواد غذایی آن را دور بریزید.*
در شرایط قطع گسترده برق اگر امکان نگهداری مواد پروتئینی در یخچال یا فریزر وجود نداشته باشد، یکی از روشهای سنتی کاهش سرعت فساد استفاده از نمک (Salt preservation) است. البته باید توجه داشت که این روش کاملاً جایگزین زنجیره سرد نیست و فقط میتواند سرعت رشد میکروبها را تا حدی کاهش دهد.
![]()

