رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: اصولاً طبیعی خواندن نمک دریا و غیر طبیعی یا مصنوعی دانستن نمکهایی که از منابع دیگر مانند معادن سنگ نمک به دست می آیند یا تحت فرایندهای سودمندی همچون تصفیه یا غنی سازی قرار میگیرند فاقد هرگونه منطق علمی است و به هیچ وجه مورد تأیید نظام سلامت نیست
دکتر زهرا اباصلتی با اشاره به اینکه نگهداری و ذخيره کردن نمک یددار به مدت طولانی (بیش از یک سال)موجب از دست رفتن بخشی از ید آن می شود، تصریح کرد: اخیرا مصرف نمک دریا از سوی افراد غیرکارشناس و غیر مسئول به مردم توصیه می شود؛ نمک دریا به نمک حاصل از تبخیر آب دریا گفته می شود، این در حالی است که این نمک، تصفیه نشده و دارای انواع ناخالصی ها از جمله فلزات سنگین است که خطر سرطانزایی آنها به اثبات رسیده است.
وی گفت: نمک دریا منبع خوبی از ید نیست، چون در هنگام خشک کردن نمک ، ید تبخیر شده و از دست می رود , بنابراین علاوه بر ناخالصی میزان ید آن کم یا حتی فاقد ید بوده و نیاز روزانه ید بدن را تأمین نمی کند.
دکتر اباصلتی با بیان اینکه هر چند نمک دریا حاوی مواد معدنی از جمله فلوئور و پتاسیم است اما با توجه به این که در مصرف مقادیر زیاد آن، این املاح تأمین می شوند، این ویژگی نمک دریا بسیار کم اهمیت بوده و ارزش کاربری ندارد، بیان کرد: درحالی که در نمک ید دار تصفیه شده ، مواد زائد مثل گچ ، آهک و فلزات سنگين شامل سرب ، آرسنيک که براي سلامتی مضر هستند و عامل سرطانزا شناخته شده اند جدا می شوند ولی در نمک دریا این مواد مضر همچنان وجود دارد و وقتی این املاح زیاد دریافت شوند روی جذب سایر ریز مغذیها مانند آهن اثر می کنند و باعث کاهش جذب آن می شوند . در صورتی نمک دریا می تواند مصرف خوراکی داشته باشد که در قالب استانداردهای موجود، مجوز توليد و پروانه ساخت از وزارت بهداشت گرفته باشد.
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه با اشاره به اینکه بر اساس منابع طب سنتی ایران برای نمک انواع مختلفی ذکر شده است ، گفت: در کتاب مخزن الدویه حکیم عقیلی خراسانی ذکر شده است: ميان نمکهاي مختلف بدترین همه، ملح مصنوع از ماء بحر است یعنی نمک دریا، بدترین نوع نمک خوراکی است و این در مغایرت کامل با تبلیغات افراد سودجویی است که تحت عنوان فروش نمک دریا به عنوان نمک سالم تر پول های کلانی را به جیب می زنند. دکتر اباصلتی ابراز کرد: در زنان باردار میزان ید ادرار بالای ١۵۰ میکروگرم در لیتر مطلوب می باشد اما نتایج پایش نشان داد که میانه ید ادرار زنان باردار ١٢٨ میکروگرم در لیتر است که این امر نشان دهنده وضعیت نامطلوب ید ادرار زنان باردار است زیرا کمبود ید در بارداری عوارض جبران ناپذیری از قبیل سقط های خودبخودی، اختلالات تکاملی و عقب ماندگی ذهنی نوزاد را به دنبال دارد.
وی بیان کرد: مصرف نمک زیاد چه از نوع ید دار شده و چه از نوع نمک غير یده باعث افزایش فشار خون می شود و این ادعا که نمک طبیعی و دست نخورده فشار خون را تنظیم میکند پشتوانه علمی ندارد.
دکتر اباصلتی افزود: در سال ٢۰۰۰ میلادی جمهوری اسلامی ایران از طرف سازمان بهداشت جهانی بعنوان اولین و تنها کشور عاری از اختلال های ناشی از کمبود ید در منطقه شناخته شد.
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه با اشاره به اینکه ازسال ١٣۶٨ یدرسانی از طریق نمک آغاز شد و تخمین زده می شود توانسته ایم ٧۰ میلیون ضریب هوشی(آي کيو) به کودکان ایرانی اضافه کنیم ، اظهار کرد: با یدرسانی از طریق نمک طی این ٣۵ سال از بروز ٣۰ ميليون بيماري گواتر و ١۵ میلیون جراحی تیروئید جلوگیری شده است و درصد شیوع بیماری گواتر در دانش آموزان از ۶٨ درصد در سال ١٣۶۶ به حدود ۶ درصد در سال جاری رسیده است.
قرار دادن نمک در معرض هوای آزاد سبب از بین رفتن ید آن می شود
وی با بیان اینکه قرار دادن نمک در معرض هواي آزاد و نور خورشيد سبب از بین رفتن ید آن می شود، تأکید کرد: نگهداری نمک باید در ظروف در بسته پلاستیکی، چوبی، سفالی و یا شیشه های رنگی و تیره و دور از گرما و نور خورشید و رطوبت باشد علاوه براین برای اضافه کردن نمک به غذا در زمان طبخ، آن را در انتهاي پخت باید اضافه کرد تا ید آن در حداکثر مقدار حفظ شود.
