معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد همزمان با اربعین حسینی و دهه پایانی ماه صفر، با بسیج تمامی ظرفیتهای بهداشتی، مراقبتی، آزمایشگاهی و نظارتی، برنامه گستردهای را برای تأمین سلامت زائران و مجاوران بارگاه منور رضوی اجرا کرده است؛ در این برنامه ۲۴ مرکز خدمات جامع سلامت در مشهد و شهرستانهای زیرپوشش دانشگاه فعال هستند که شامل ۸ مرکز ۱۶ ساعته در مشهد و ۱۶ مرکز شبانهروزی در شهرستانها است، ۳۰۳ بازرس بهداشت محیط در قالب ۱۵۰ تیم نظارتی فعالیت میکنند و در مبادی ورودی استان نیز بیش از ۵۶ هزار زائر و مسافر تحت مراقبت سندرومیک قرار گرفتهاند.
به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، همزمان با افزایش حضور زائران در مشهد مقدس در ایام اربعین حسینی و دهه پایانی ماه صفر، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با برگزاری نشستهای هماهنگی و ارتقای آمادگی واحدهای ارائه خدمت، برنامه عملیاتی خود را برای پوشش بهداشتی این ایام آغاز کرده است.
در این چارچوب، مراکز بهداشت پنجگانه مشهد و شبکههای بهداشت و درمان شهرستانهای زیرپوشش دانشگاه با تشکیل تیمهای ویژه، آماده ارائه خدمات بهداشتی و مراقبتی به زائران و مجاوران شدهاند و برنامههای مراقبتی، نظارتی و پیشگیرانه تا پایان دهه پایانی ماه صفر ادامه خواهد داشت.
محورهای اصلی این برنامه شامل پیشگیری و مراقبت از بیماریهای واگیر، تشدید نظارتهای بهداشت محیط، کنترل سلامت آب و مواد غذایی، استمرار خدمات سطح اول سلامت، مراقبت سندرومیک زائران، تقویت ظرفیت آزمایشگاهی و ارائه خدمات سلامت دهان و دندان است.
فعالیت ۲۴ مرکز خدمات جامع سلامت در مشهد و شهرستانها
یکی از مهمترین اقدامات حوزه بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تقویت خدمات سطح اول سلامت در ایام حضور گسترده زائران است. بر اساس برنامه اعلامشده، ۲۴ مرکز خدمات جامع سلامت در مشهد و شهرستانهای زیرپوشش دانشگاه در این ایام فعال هستند.
از این تعداد، ۸ مرکز خدمات جامع سلامت در مشهد به صورت ۱۶ ساعته فعالیت میکنند و ساعت ارائه خدمت آنها از ۷:۳۰ تا ۲۳:۳۰ است. همچنین ۱۶ مرکز خدمات جامع سلامت شبانهروزی در شهرستانها آماده ارائه خدمت به زائران و مجاوران هستند.
در این مراکز، خدمات پزشک، مراقب سلامت، ماما و سایر خدمات سطح اول سلامت ارائه میشود و گروههای هدف از جمله کودکان، مادران باردار، سالمندان و دیگر گروههای نیازمند مراقبت تحت پوشش خدمات قرار میگیرند.
فهرست مراکز خدمات جامع سلامت ۱۶ ساعته مشهد شامل مرکز «دانشآموز» در بلوار دانشآموز؛ مرکز «زائرسرای آستان قدس رضوی» در بلوار چمن؛ ستاد مرکز بهداشت شماره ۲، پایگاه ولایت؛ مرکز «احمدی» در بلوار شهید قرنی؛ مرکز «امام علی(ع)» در خیابان آخوند خراسانی؛ مرکز «حضرت زهرا(س)» در میدان شهدا؛ مرکز «سیدی»؛ و ایستگاه «بوستان غدیر» است.
فهرست ۱۶ مرکز خدمات جامع سلامت شبانهروزی فعال در شهرستانهای زیرپوشش دانشگاه نیز شامل مرکز قلعهنو علیا در باخرز؛ مرکز انابد در بردسکن؛ مرکز مشهدریزه در تایباد؛ مراکز سلامی، سنگان و قاسمآباد در خواف؛ مرکز جنگل در رشتخوار؛ مرکز گنبدلی در سرخس؛ مراکز طرقبه و شاندیز؛ مرکز زاوین در کلات؛ مرکز ریوش در کوهسرخ؛ مرکز سروش عابدی در گلمکان؛ و مراکز رضویه، ملکآباد و بینالود است.
مراقبت سندرومیک از بیش از ۵۶ هزار زائر و مسافر
همزمان با افزایش ورود زائران به خراسان رضوی، برنامه مراقبت سندرومیک بیماریها در مبادی ورودی استان ادامه یافته و بیش از ۵۶ هزار زائر و مسافر در مبادی ورودی خراسان رضوی تحت مراقبت سندرومیک قرار گرفتهاند.
این مراقبتها با هدف شناسایی سریع علائم بیماریهای واگیر، شناسایی موارد مشکوک و جلوگیری از انتقال بیماری در میان جمعیت پرتراکم زائران انجام میشود.
تیمهای بهداشتی مستقر در مبادی ورودی، مسیرهای منتهی به مشهد و محدوده حرم مطهر رضوی نیز به صورت مستمر وضعیت سلامت زائران را پایش کرده و در صورت مشاهده موارد مشکوک، اقدامات لازم را انجام میدهند.
فعالیت ۳۰۳ بازرس بهداشت محیط در قالب ۱۵۰ تیم نظارتی
در حوزه بهداشت محیط نیز برنامه تشدید نظارت بر اماکن و مراکز مورد استفاده زائران با استفاده از ظرفیت گسترده نیروهای کارشناسی اجرا شده است. بر اساس برنامه نظارتی معاونت بهداشت، ۳۰۳ بازرس بهداشت محیط در قالب ۱۵۰ تیم بازرسی برای نظارت بر مراکز و اماکن مرتبط با حضور زائران فعالیت میکنند.
این تیمها بر موکبها، ایستگاههای صلواتی، مساجد، حسینیهها، مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی، سامانههای آبرسانی، اماکن بینراهی، محلهای اسکان زائران و سایر مراکز مرتبط با ارائه خدمات به زائران نظارت دارند. از مجموع نیروهای نظارتی، ۱۹۰ کارشناس در قالب ۹۵ تیم در شهر مشهد مسئولیت نظارتهای بهداشتی را بر عهده دارند و سایر تیمها نیز در مناطق و شهرستانهای زیرپوشش دانشگاه فعالیت میکنند.
پایش سلامت آب، مواد غذایی و اماکن اسکان زائران
با توجه به افزایش تراکم جمعیت و مصرف آب و مواد غذایی در ایام دهه پایانی صفر، سلامت آب آشامیدنی و مواد غذایی از اولویتهای اصلی برنامههای نظارتی حوزه بهداشت است.
در همین راستا، شاخصهایی از جمله سلامت آب و مواد غذایی، رعایت اصول بهداشت محیط، نحوه تهیه و توزیع غذا و جمعآوری و دفع پسماند و زباله در محلهای اسکان زائران، از جمله محلهای اسکان زائران خارجی، مورد بررسی قرار میگیرد.
همچنین بازدیدهای مشترک با دستگاهها و سازمانهای مرتبط انجام میشود و کلرسنجی آب آشامیدنی با همکاری شهرداری و سایر شرکای برنامه در دستور کار قرار دارد. نظارتهای بهداشتی بر مراکز و اماکن مرتبط با دهه پایانی صفر نیز تا پایان این ایام ادامه خواهد داشت.
حضور تیمهای نظارتی در مسیرهای منتهی به مشهد و حرم مطهر رضوی
تیمهای بهداشت محیط و کار با توجه به افزایش تردد زائران در محورهای منتهی به مشهد مقدس و محدوده حرم مطهر رضوی، حضور مستمر دارند. این تیمها ضمن نظارت بر مراکز و اماکن مورد استفاده زائران، وضعیت بهداشت محیط، آب و مواد غذایی، نحوه عرضه و توزیع مواد غذایی، شرایط نگهداری مواد غذایی و وضعیت جمعآوری پسماند را بررسی میکنند.
هدف از این اقدامات، پیشگیری از بروز و طغیان بیماریها و فراهمکردن شرایط ایمن و بهداشتی برای حضور زائران و مجاوران است.
آمادهباش ظرفیتهای آزمایشگاهی حوزه بهداشت
در کنار اقدامات میدانی، ظرفیتهای آزمایشگاهی حوزه بهداشت نیز برای پاسخگویی به نیازهای این ایام تقویت شده است. بر اساس برنامه اعلامشده، تمامی ظرفیتهای آزمایشگاهی حوزه بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ۱۳ تا ۲۲ مردادماه در آمادهباش قرار گرفتهاند. این آمادگی شامل آزمایشگاههای تخصصی حوزه بهداشت در پنج منطقه بهداشت مشهد و شهرستانهای زیرپوشش دانشگاه است و آزمایشگاههای کووید-۱۹، آنفلوآنزا، غربالگری نوزادان و سایر بخشهای تخصصی را دربرمیگیرد.
تأکید بر رعایت اصول بهداشتی در موکبها و ایستگاههای صلواتی
در آستانه و همزمان با مراسم اربعین حسینی نیز معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر رعایت دقیق اصول بهداشتی در موکبها و ایستگاههای صلواتی مراسم جاماندگان اربعین تأکید کرده است. رعایت بهداشت فردی و محیطی، استفاده از آب و مواد غذایی سالم، توجه به شرایط نگهداری و توزیع مواد غذایی، نظافت محیط و مدیریت صحیح پسماند از جمله موارد مورد تأکید در این برنامه است.همچنین به زائران و مجاوران توصیه شده است با شستوشوی مرتب دستها، مصرف آب و غذای سالم، رعایت اصول بهداشت مواد غذایی و دفع صحیح پسماند در پیشگیری از بیماریهای واگیر و حفظ سلامت خود و دیگران مشارکت کنند.
ارتقای آمادگی واحدهای بهداشتی و تقویت مراقبت بیماریهای واگیر
پیش از ورود به روزهای اوج دهه پایانی صفر، نشست هماهنگی برنامههای بهداشتی اربعین حسینی و دهه پایانی صفر با حضور معاون بهداشت دانشگاه، مدیران و رؤسای شبکههای بهداشت و درمان تابعه و مراکز بهداشت پنجگانه مشهد برگزار و بر سه محور اصلی شامل آمادگی کامل واحدهای بهداشتی، تشدید نظارتهای محیطی و تقویت مراقبتهای بیماریهای واگیر تأکید شد.
این برنامه در ادامه آمادگیهایی است که از ۱۱ مردادماه با هدف ارتقای توان واحدهای ارائه خدمت و حفاظت از سلامت زائران اربعین و دهه پایانی صفر در دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز شده است.
ارائه خدمات رایگان اورژانس دندانپزشکی به زائران و مجاوران
در کنار خدمات عمومی و مراقبتی، حوزه سلامت دهان و دندان نیز برای پاسخگویی به نیازهای فوری زائران و مجاوران برنامه ویژهای در نظر گرفته است. موکب سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ۱۸ تا ۲۲ مردادماه به مدت پنج روز در خیابان عنصری ۱۲ مستقر شده و خدمات اورژانسی دندانپزشکی را به صورت رایگان ارائه میکند.
این خدمات همهروزه در دو نوبت ۱۰ تا ۱۲ و ۱۶ تا ۱۸ ارائه میشود و کشیدن دندان، اقدامات اورژانسی و تسکین دردهای حاد دندانی از جمله خدمات پیشبینیشده در این موکب است. در هر شیفت یک دندانپزشک و یک دستیار حضور دارند و در هر شیفت امکان ارائه ۱۰ تا ۲۰ خدمت اورژانسی دندانپزشکی پیشبینی شده است. در صورت افزایش مراجعات، ظرفیت خدمترسانی و تعداد یونیتها، دندانپزشکان و دستیاران افزایش خواهد یافت. همچنین تمامی واحدهای دندانپزشکی مراکز خدمات جامع سلامت در روزهای کاری فعال هستند و خدمات مورد نیاز مراجعان را ارائه میکنند.
استفاده از تمامی ظرفیتهای بهداشت برای حفظ سلامت زائران
مجموع اقدامات اجرایی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد نشان میدهد مدیریت سلامت زائران در اربعین حسینی و دهه پایانی ماه صفر بر زنجیرهای کامل از پیشگیری، مراقبت، پایش، تشخیص، ارائه خدمات سطح اول سلامت و نظارت محیطی استوار شده است.
در این برنامه، ۲۴ مرکز خدمات جامع سلامت شامل ۸ مرکز ۱۶ ساعته در مشهد و ۱۶ مرکز شبانهروزی در شهرستانها فعال هستند؛ ۳۰۳ بازرس بهداشت محیط در قالب ۱۵۰ تیم بر مراکز و اماکن مرتبط با زائران نظارت میکنند که از این تعداد ۱۹۰ کارشناس در قالب ۹۵ تیم در شهر مشهد فعالیت دارند؛ همچنین بیش از ۵۶ هزار زائر و مسافر در مبادی ورودی خراسان رضوی تحت مراقبت سندرومیک قرار گرفتهاند.
در کنار این اقدامات، ظرفیتهای آزمایشگاهی حوزه بهداشت از ۱۳ تا ۲۲ مردادماه در آمادهباش قرار گرفته، سلامت آب و مواد غذایی و اماکن اسکان و پذیرایی زائران به صورت مستمر پایش میشود و خدمات اورژانسی رایگان دندانپزشکی نیز در موکب سلامت دهان و دندان ارائه میشود.
معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بسیج تمامی ظرفیتهای موجود، نظارتهای بهداشتی و خدمات مراقبتی خود را تا پایان دهه پایانی ماه صفر ادامه خواهد داد تا با تقویت اقدامات پیشگیرانه و مراقبتی، شرایط ایمنتری برای حضور زائران و مجاوران بارگاه منور رضوی فراهم شود.