معاونت بهداشت

برنامه مراقبت عوامل خطر موثر در بيماريهاي غير واگير :

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

گروه هاي تخصصي >گروه تخصصي پيشگيري و مبارزه با بيماريها >بيماريهاي غير واگير>

بازگشت

 
 

برنامه مراقبت عوامل خطر موثر در بيماريهاي غير واگير :

 
 

بيماريهاي غير واگير مسئول درصد بالايي از مرگ و ناتواني در تمامي کشورها ميباشند . و در کشورهاي در حال توسعه بار بيماريهاي ناشي از بيماريهاي غيرواگير به سرعت در حال گسترش است. بر اساس روند جاري انتظار ميرود تا سال 2020 بيماريهاي غير واگير 73 درصد مرگ و 60 درصد از بار بيماريهاي جهاني را شامل شوند.

گرچه بيماريهاي غير واگير در کشورهاي توسعه يافته نيز به طور مداوم افزايش مي يابد اما بيشتر اين افزايش در نتيجه گذر اپيدميولوژيک در کشورهاي در حال توسعه است.

راه حل کنترل جهاني بيماريهاي غير واگير پيشگيري اوليه است که اساس آن شناسايي عوامل خطر شايع اصلي و پيشگيري و کنترل آنها است.

در بسياري از کشورهاي در حال توسعه داده هاي مربوط به عوامل خطر اصلي بيماريهاي غير واگير بسيار نادر است . فقدان چنين اطلاعاتي موجب ميشود که فعاليتهاي کنترل بيماريهاي غير واگير به شدت کند شوند. برنامه مراقبت عوامل خطر موثر دربيماريهاي غير واگير متعهد است داده ها را بر يک اساس مداوم ( تکرار شونده ) جمع آوري کند و از اين داده ها به منظور

مطلع کردن سياست گزاران بهداشت عمومي و کاهش بيماريهاي غير واگيراستفاده نمايد .

فاصله بين دوره هاي جمع آوري داده ها ممکن است برحسب اندازه گيري هاي مختلف و زير ساخت موجود جهت اجراي بررسي ها، متفاوت باشند.

برنامه مراقبت عوامل خطر موثر در بيماريهاي غير واگير که بر اساس رويکرد گام به گام سازمان جهاني بهداشت در بيماريهاي غير واگير طراحي شده است ، بر دو پایه استوار است:

1- جمع آوری داده های استاندارد

2- قابلیت انعطاف پذیری کافی برای استفاده درشرایط و برپایه منابع و نیازهای محلی

گام های مختلف ارزیابی عوامل خطر عبارتند از:

گام اول : کسب اطلاعات از طریق پرسشنامه

گام دوم : سنجش جسمی

گام سوم : نمونه خون برای سنجش بیوشیمیایی
 
شاخص
متغیر داده ها
عوامل خطر اصلی
گام ها
نسبت بالغینی که در حال حاضر روزانه سيگار مصرف میکنند
فرد سیگاری روزانه فعلی
مصرف دخانیات
گام اول
رفتاری
نسبت بالغینی که در حال حاضر از کلاه ايمني
( در موتور سواران) و کمربند ايمني در هنگام تردد با وسايل نقليه شخصي استفاده ميکنند.
استفاده از کلاه و کمر بند ايمني
سوانح و حوادث غير عمدي
*نسبت بالغینی که غیر فعال ( کم تحرک )هستند .
* سطح متوسط فعالیت بدنی
طول مدت فعالیت بدنی
کم تحرکی
* نسبت بالغینی که کمتر از 5 تا 7 واحد در روز میوه یا سبزی مصرف میکنند.
تعداد واحد میوه و سبزی مصرفی
مصرف میوه و سبزی
*میانگین نمایه توده بدنی
نسبت اضافه وزن و چاقی در بالغین*
نمایه توده بدنی
اضافه وزن
*میانگین فشارخون سیستولی
* نسبت بالغین مبتلا به پرفشاری خون
* نسبت بالغین تحت درمان فشارخون
فشار خون سیستولی و دیاستولی
فشارخون بالا
گام دوم
سنجش های جسمی
*میانگین کلسترول
* نسبت بالغینی که کلسترول خون بالا دارند
کلسترول
چربی خون بالا
گامسوم
سنجشهای بیوشیمیایی
*میانگین قند خون
* نسبت بالغینی که دیابت دارند
قند خون ناشتا
قند خون بالا
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

برنامه مراقبت عوامل خطر موثر در بيماريهاي غير واگير از سال 1383 به طور منظم بر اساس حجم نمونه مشخص و تعيين شده از طرف مرکز مديريت بيماريها در گام اول ( رفتاري- تکميل پرسشنامه ) و گام دوم ( سنجش هاي جسمي ) سالي يکبار ودر گام سوم ( سنجش هاي بيوشيميايي ) هر سه سال يکبار انجام ميشود.

هر سال در 1000 نمونه که از طرف مرکز مديريت بيماريها تعيين شده است ، مراحل تکميل پرسشنامه مصوب و سنجش جسماني ( قد –وزن- دور باسن –فشار خون ) انجام ميشود.

هر 3 سال يکبار سنجش قند خون ناشتا و ميزان چربي خون نيز اندازه گيري ميشود

مهمترين نتيجه حاصله از اين برنامه تعيين روند عوامل خطر موثر در بيماريهاي غير واگير در جامعه ميباشد.