مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: با عنایت به تهدیدات، حملات و آسیب­های احتمالی به مراکز و تاسیسات   هسته ای و پرتویی کشور، توجه به جنبه های سلامت مردم در مواجهه با تشعشعات از جمله در زمینه پناه­گیری در محل، تخلیه، رفع آلودگی از افراد، سلامت روان و سایر اقدامات در فوریت­های پرتویی از اهمیت زیادی برخوردار است. به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه دکتر فرشید وفا براساس « راهنمای مواجهه بهداشتی مردم در فوریت های بهداشتی» به شهروندان توصیه کرد :

• اگر یک حادثه پرتویی در منطقه شما رخ دهد، بلافاصله پس از اعلام مسئولان، اولین اقدام این است که در ساختمان هایی که هستید بمانید و پناه بگیرید. زیرا دیوارها و سقف ساختمان تا حد زیادی از نفوذ پرتوها و مواد پرتو زا جلوگیری می کنند.

‏- تمامی پنجره ها و درها بسته شود. فن ها، تهویه ها و سیستم گرمایشی که هوا را از بیرون وارد ساختمان می کنند، خاموش گردد و همچنین دریچه ها و شومینه را ببندید.

‏- به زیر زمین یا وسط خانه و بخش های درونی تر خانه بروید. مواد پرتوزا روی قسمت بیرونی ساختمان می نشینند. بنابراین بهترین کار این است که تا حد ممکن از دیوارها و سقف ساختمان دور بمانید.

‏- ماندن در داخل ساختمان تا زمانی که مسئولان اجازه خروج بدهند، می تواند از پرتوگیری شما و خانواده محافظت کند.

• اگر هنگام اعلام هشدار در فضای باز هستید، در اسرع وقت وارد یک ساختمان شوید.

‏- پس از ورود به ساختمان، بیرونی ترین لایه لباس و کفش خود را قبل از ورود به ساختمان، از تن خارج کنید. هنگام در آوردن لباس، بسیار مراقب باشید تا از پخش شدن گرد و غبار مواد پرتو زا جلوگیری شود. و در یک کیسه پلاستیکی یا ظرف در بسته قراردهید، کیسه را درمکانی دور از دسترس افراد دیگر و حیوانات خانگی قرار دهید.

     ‏- دوش بگیرید و قسمتهایی از بدن خود را که در بیرون از ساختمان پوشش نداشته اند با آب و صابون بشویید.

نکته: اگر نمی توانید بلافاصله داخل ساختمان شوید، دهان و بینی خود را با ماسک، پارچه یا حوله ترجیحاً مرطوب بپوشانید. این کار       می تواند به کاهش میزان مواد پرتو زا کمک کند.

• پیشگیری و درمان آسیب ها وبیماریهای ناشی از پرتوها

‏- درصورت بروز علائم جدی پس از پرتو گیری، مانند سوختگی پوست، تهوع و استفراغ در مدت کوتاهی پس از حادثه، به محض ایمن بودن شرایط از پناهگاه خارج شوید و فوراً به پزشک مراجعه کنید. این علائم می تواند نشانه ای از سندرم حاد پرتوئی (ARS) باشد که در اثر دریافت مقدار زیاد پرتو در مدت زمان کوتاه ایجاد می شود. این علائم ممکن است از چند هفته تا چند روز پس از پرتوگیری ظاهر شوند.

‏- ممکن است منابع آب شهری (آب لوله کشی) در شرایط اضطراری پرتویی آلوده شوند. اگر آب لوله کشی آلوده باشد، مسئولان سلامت عمومی ممکن است توصیه کنند که به جای آن از آب بطری و آب معدنی برای آشامیدن استفاده کنید.

نکته : توجه داشته باشید که جوشاندن آب مواد پرتویی را حذف نمی کند.

• ایمنی مواد غذایی

‏- در شرایط اضطراری پرتویی، فقط خوراکی هایی را مصرف کنید که در ظروف در بسته و محفوظ (مانند قوطی، بطری، جعبه و بسته بندی سالم) نگهداری شده اند.

‏- مواد غذایی بسته بندی شده که در فضای باز نگهداری شده، پیش از مصرف سطح خارجی بسته بندی آن را با پارچه مرطوب به خوبی پاک کنید (پارچه را در کیسه در بسته قرار دهید)، در این صورت قابل استفاده خواهد بود.

• یدیدپتاسیم

‏- یدید پتاسیم یک خنثی کننده (آنتی دوت) برای مواجهه با تشعشعات نمی باشد. این دارو فقط از غده تیروئید حفاظت می کند و صرفاً در صورتی که خطر پرتو گیری داخلی از طریق ید رادیو اکتیو وجود داشته باشد. (در حادثه راکتیو و نیروگاه هسته ای کاربرد دارد.)

‏- قرص یدید پتاسیم فقط باید زمانی مصرف شود که توسط مسئولان وزارت بهداشت دستور داده شده باشد.

‏- یدید پتاسیم برای افراد زیر 40 سال و زنان باردار و شیرده توصیه می شود.

‏- پس از انتشار ید پرتوزا در محیط، این ماده می تواند از طریق شستن یا مصرف غذایی و آب آلوده وارد بدن شود.

‏- اثر بخشی مناسب، یدید پتاسیم باید پیش از مواجهه و یا در فاصله کمتر از 8 ساعت پس از مواجهه باید پرتوزائی شود.